( 28 ) 



maakte iedere proef riaar deii schrijver te zenden, wanneer hij op 

 eenigen afstand woonde, was het noodzakelijk in de drukkerij 

 zelve belezen mannen te hebben, die dit deel van de taak dcr 

 schrijvers op zicli konden nemen, en die kennis genoeg hadden 

 van taal en slijl en algemeen genoeg ontwikkeld waren om eene 

 kritische proeflezing met goed gevolg te doen. 



De ordonnancie van Philips II van 19 mei 1562 over de boek- 

 driikkers bepaalde dan ook, dat de correcteurs zouden onder- 

 zocht worden op de taal, waarin zij procven zouden willen lezen. 



Dat hun werk veelzijdige moeilijkheden en onaangenaamheden 

 opleverde, zegt ons Kiliaan in het epigramma, waarin hij klaagt 

 over deboekenmakersjdie niet alleen eene slechte hand schrijven, 

 maar ook hunne pennevrnchten met overhaasting aan dcn druk- 

 ker bezorgen en het dan nog den proeflezer ten laste leggen , zoo 

 het boek niet naar hunne verwachting uitvalt. 



In de eerste plaats komt onder Plantijns correcteurs de be- 

 roemde Cornelis van Kiel of Kilianus '. Hij werd rond het jaar 

 1328 te Duffel geboren. Waarschijnlijk was Abts zijn famille- en 

 Van Kiel slechts een bijnaam. 



Reeds in 1d5G, het jaar dus nadat Plantijn zich voor goed ves- 

 tigde, zien wij Kiliaen in zijne werkzalen den corrector-stoel inne- 

 men, dien hij gedurende ruim vijftig jaar bezetten zou. Hij was 

 het, die het grootste deel nam aan bel vervaardigen van het 

 woordenboek van Plantijn, waarvan wij zooeven gewaagden, en 

 hierdoor en meer nog door het woordenboek, dat hij er opvol- 

 gen liet, den duurzaamslen en wettigsten rocm onder aile mede- 

 werkers van Plantijn verwierf. Van Kiliaen bezilten wij nog ver- 

 scheidene vertalingen uit het Fransch en Nederlandsch, waarvan 

 de bijzonderste zijn de geschiedenissen van Philippe de Comuiines 

 en de Beschrijving/ie van aile de Nederlanden door L. Guicciar- 

 dijn.Vcrderbewerkte hij nog een viertalig woordenboek : Latijn, 

 Grieksch, Fransch en Nederlandsch en een Latijnsch-Nederlandsch 

 woordenboek, die beiden ongelukkiglijk ongedrukt bleven liggen 

 in de boekenzaal der opvolgers van Plantijn. Ook verwierf hij 



< Zie zijiie levenschets door P. Géxard. Anlvverpen, L. de Cort, 1874. 



