( 44 ) 



Philips II verbood aan Plantijn een enkel exemplaar van deii 

 Bijbel te verkoopen, te leenen of te toonen, vôôr dat de beslissing 

 te Rome zou genomen zijn. 



Arias ^lontaniis werd dan zelf naar Italie gezonden om den 

 Pans gunstiger te stemmen. Ilij vertrok nit Antwerpen rond 

 half-Mei 1572 en kwam te Rome aan, toen Plus V geslorven en 

 door Gregorius IX op den pauselijken troon vervangen was. Den 

 16 Augustus bood Montanus een exemplaar van den Bijbel aan 

 Z, H. aan ; de Paus aanvaardde het, prees de onderneming en 

 stond het gevraagde privilégie aan Plantijn toe. Voor de maand 

 Augustus 1572 nog ten einde geloopen was, waren aile moeilijk- 

 heden uit den weg geruimd en den 8"Octoberdaarop volgendekon 

 Montanus de terugreis naar Antwerpen aanvaarden.Hier verbleef 

 hij nog, tôt dat hij op 19 Augustus 1574, na volvoerde taak, naar 

 zijn vaderland geroepen werd *. 



Hiermede had de koninklijke Bijbel éditer zijne laatste bemoei- 

 lijking van wege de kerkelijke overheden niet beleefd. Zekere 

 Léon de Castro, professoraan de Hoogeschool van Salamanca was 

 de hevigste aanklager van Plantijns werk geweest. Oostersche 

 teksten kwamen den bekrompen en boosaardigen man vcrdacht 

 voor van joodschhcid,andere vertalingen dan de Vulgata schenen 

 hem kettersch, en hevig viel hij uit tegen Plantijn, die onroom- 

 sche werklieden gebruikte, zoowel als tegen Arias Montanus, dien 

 hij voor een discipel der Synagoog, een bestrijder der Apostels en 

 Evangelisten, een vriend der Rabijnen,een vijand der leeraars en 

 vaders der H. Kerk schold ; beiden klaagde hij bij de Inkwisitie 

 aan. 



Deze onderzocht in 157G de aantijgingen van Castro. Montanus 

 werd ter verantwoording geroepen. Hij stelde een verweerschrift 

 op,dat met de andere stukken van het procès in handen werd ge- 

 geven van eene commissie van godsgeleerden , aan wier hoofd de 

 Jezuiet Mariana stond. Het geding sleepte verscheidene jaren en, 

 toen in 1 580 de uitspraak kwam, kreeg zoowel de aanklager als de 

 aangeklaagde half gelijk en half ongelijk. Liever dan de vraag 



* Gachard, Correspondance de Philippe II, H en III, passim. 



