( 47 ) 



De hertog van Alva, aan zijn mcesters inzichtcn willende vol- 

 doen,deed door eene vergadering van godsgeleerdcn, onder welke 

 Arias Montanus zich bevond, eenen nicuwen index der verboden 

 boeken opstellen *. 



Deze vergadering bracht den wensch uit bet getal drukkers te 

 zien verminderen 5 ze alleen in de groote steden toe te laten, zc 

 dan onder toezicht der bisschoppen voor de geestelijke en onder 

 dat van een arcbitypograaf voor de stoffebjke zijde van bun 

 ambacht te plaatsen. Deze index versebeen bij Plantijn in 1569 

 en bet jaar daarop werd bij tôt de waardigbeid van aartsdrukker 

 verbeven. 



Bij zijn bevelscbrift van i9 Mei 1562 over de drukkerij bad 

 Pbibps II dit ambt reeds gescbapen. De arcbitypograaf zou 

 belast zijn met de drukkersmeesters en gezellen der landen van 

 berwaarts over te onderzoeken en bun in geval van goedkeuring 

 brieven van bekwaambeid te overbandigen, die dan door den 

 Koning en zijnen stedeboiider zouden bekracbtigd worden. Zij 

 die zicb over de bekwaambeid in bun ambacbt wilden laten 

 onderzoeken, moesten voorzien zijn van getuigscbriften bunne 

 recbtgeaardbeid bewijzende. 



De aartsdrukker moest een register bouden van de meesters, 

 gasten en leerjongens van elke drukkerij, alsook van de correc- 

 teurs, door de geestebjke onderzoekers gemacbtigd tôt bet uitoe- 

 fenen van bun ambt. 



Hij moest aanteekening bouden van al de boeken, die ver- 

 scbenen, en zij, die ze drukten, moesten bem bun privilégie 

 vertoonen voor elk werk en bem bet eerste en laatste vel van elk 

 boekgeven,terwijl de geestelijke onderzoekers bem de toegekende 

 privilégies moesten mededeelen. Elk werkman , die van werk- 

 plaats veranderde, moest er den aartsdrukker kennis van geven. 

 Deze moest nog de verscbenen boeken op den prijs stellen, tegen 

 welken men ze mocbt verkoopen, en verzameling bouden van al 

 de uitgekomen werken. Hij bad bet recbt aile drukkerijen te 



\ 



Zie Chapel Goris, Fie de Benoît A. iJ/oniam^s (Trésor NAT.,t.IlI,p, li 

 ^ Biblioph. belge, 1860, page 150 en volgende. 



