( 50 ) 



op last van kardinaal Granvelle psalmboeken met muzieknoten 

 gedriikt, welke boeken door de onriistiglieid der tijden, die nood- 

 zakelijk schaarschle van geld en verlamming van den handel 

 te weeg bracht, weiriig afirek vonden. Reeds in 1572 zien wij, 

 dat hij met scbuldcn overlast >vas, en dat zijn eenige wenseh 

 was, niet van rijkdommen te verzamelen, maar van eens zijne 

 schuldeischers te kunnen voldocn. En niettemin volgde het eene 

 bcvel des konings op het andere. Philips wilde immer nieuwe en 

 grootere werken door Plantijn gedrukt zien en dacht niet na, dat 

 het krediet van den ijverigen man beperkt en geschokt was , en 

 koninkhjke beloften niet in slaat waren het te herstellen. Een 

 nicuw koorboek met muzieknoten, honderd duizend breviers, 

 twee honderd duizend diurnalen, zestig duizend misboeken be- 

 stelde de koning in eens. Plantijn was te moedig en te voortvarend 

 om te weigeren. Nogmaals beproefde hij geld te lichten. Eene 

 oorkonde van 4574 getuigt, dat op 14 November van dit jaar de 

 J)isschoppen eenen brief rondlieten gaan hij de bijzondersteabten 

 van Vlaanderen en Brabant om le vragen, dat zij Plantijn de 

 noodige som zouden voorschieten, opdat hij het nieuwe koorboeK 

 op dezelfde wijze als de psalmboeken zou kunnen drukken. De abt 

 van Everbode werd hierbij aangewezcn als moetende tusschen 

 komen voor 500 gulden, die van Perk voor 400, die van S'-Ger- 

 trudis te Leuven voor 500, die van S'-Pieters te Cent voor 1000, 

 die van Drongen voor 500, die van S'-Winoxbergen voor 1000 en 

 die van S'-Niklaas hij Veurne voor 600 *. 



In 157G gaf Plantijn nog vijftig duizend gulden uit om aan de 

 bcvelen des konings te voldoen; liij had dit geld geleend, waar hij 

 maar immers kon en had letterlijk ailes verpand, wat hij liggende 

 en roerende had. 



Toen die nieuwe werken voltooid waren, wendde hij zich tôt 

 den koningjOpdat deze zijn woord gestand zou doen.Ongelukkig- 

 lijk was op dit oogenblik Philips II in gansch het Spaansche rijk 

 zonder twijfel de man, die het meest geld te kort kwam, en wat 

 hij zich zelf aan gereede munt kon verschaffen wist hij wel an- 



* Lettres et misswes du conseil d'État et d'audience. Archieven van Brussel. 





