(S7 ) 



Vatikaansche Bibliotlieek » te laten uitgeven, cène voortzetting 

 wnarscbijnlijk van Paulo Manutio's uitgaven, maar men voelde 

 zich afgeschrikt door Plantijns verhiiizing naar het onroomsche 

 Leiden. Lœvinus Torrentiiis drong herhaaldelijk bij hem aan, 

 opdat liij die verdenkingen zou smoren met terug te keeren en 

 Leioofde mee te werken en anderen te doen meewerken om Plan- 

 tijns grieven te herstellen. De uitgewekene liet zich overhalcn 

 door deze schoone beloften, misschien ook wel door de verandc- 

 ring van den staatkundigen toestand en keerde in 1585 naar Ant- 

 werpen terug. 



Gedurende zijne afwezigheid had zijne drukkerij daar voort- 

 gewcrkt en, zooals overigens sedert 1580 lierhaaldclijk gebeurd 

 was, « deur bevel van de staeten » of « van de overbeijt • de plak- 

 kaarten uitgrgeven, die van de oproerige stad of slaten uitgingen. 

 Bchalve de werken, die wij reeds elders aanstipten bemerken 

 wij nog onder de uilgaven van Plantijns laatste levensjaren de 

 Moscovîa van Possevinus in i587 en de Martyrologium van Baro- 

 nius in 1587. Het werk verminderde niet alleen in hoevcelheid 

 en belangrijkheid, het veranderde ook van aard. De plaats der 

 anti-Spaansche drukken wordt ingenomen door Roomsch-kalho- 

 lieke werken van godsgeleerden, de schriften van letterkundigen 

 of v/etensehappelijken inhoud worden meer en meer verdrongen 

 door boeken over mystieke of stichtende onderwerpen. 



Twee jaar en half , nadat Plantijn zijne drukkerij van Leiden 

 aan den man zijner oudstedochterhad afgestaan, was hij cr ookop 

 bedacht, die van Antwerpen in bekwame handen over te geven : 

 hiertoe viel zijn keus natuurlijk op Jan Moereturf, zijnen getrou- 

 wen helper gedurende dertig jaren. Deze had zich in 1582 aïs 

 meester boekvcrkooper in de Sint-Lucas' gilde laten opschrijven, 

 hij hield den boekwinkel in de Kammerstraat open en bestuurde 

 de werkhuizen zijns schoonvaders op de Vrijdagraarkt. 



Plantijn, zijn einde voelende naderen, fnaakte met zijne vrouw 

 een wederzijdsch testament op 14 Mei 1588, met codicille van 

 7 Juni 1589 voor den notaris Gillis Van den Bossche, bij hetwelk 

 bij vorm van prelegaat, na het overlijden van den langstlevenden 

 der echtgenooten, aan Joannes Moereturf en zijne vrouw% Martina 



I 



