(00 ) 



gedoopt had, zooals zijn grafschrift licm noemt, zooals zijn leven 

 en zijne geschiedenis hem geadeld liebben. Met weinig begonnen 

 streefde hij er van het eerste oogenblik naar om iets groots, iets 

 schoons te volbrengen; hij wou stellig geld winnen, maar iets 

 anders, iets hoogers er bij, eenen welverdienden naam, eenen 

 wijd verspreiden en duurzamen roem. Dag en nacht was hij aan 

 het werk. « Hij cet niet, drinkt niet en slaapt weinig. Er is geene 

 » slof in hem, ailes is geest, » getuigde Arias Montanus, die hem 

 goed kennen moest. 



Zijn ideaal zalwel geweest zijn den roem te evenaren, die zijne 

 groote voorgangers en tijdgcnooten,de Aldien Estiennes.zich ver- 

 wierven. Hunne geleerdheid bezat hij niet, hunne werkzaamheid 

 en hun beleid overtrof hij. Hij kon de wereld geene nieuwe klas- 

 sieken meer sehenken, omdat nagenoeg reeds allen uitgekomen 

 waren, maar hij schonk zijn land en de wereld andere werken, 

 wcrken van welenschappelijken aard, en vervulde aldus als uit- 

 gever de nuttigste roi, die nog te vervullen bleef. 



En of hij volhardend was! Hij leefde in de meest bewogen 

 halve eeuw onzer geschiedenis, op een oogenblik van woeling en 

 keering, waarin al de schitterende vooruitzichten voor onze ge- 

 westen en onze burgers meedoogenloos verbrijzeld werden.En in 

 dien tijd van staalkundige orkanen , die ailes deden buigen en 

 breken, die al wat ons dierbaarst en heiligst was, onze vrij- 

 heid, onze welvaart, onze wetenschap in aile vier de winden als 

 kaf verstrooiden, moest hij eene nijverheid doen bloeien , voor 

 welke de rustigste en voorspoedigste lijden nauwelijks gunstig 

 genoeg zijn. 



En dit deed hij. Hij leed van de tijden, van de menschen, van 

 de ziekten en hoe hij zelf klaagde en reden had tôt klagen over 

 zijnen geldnood, hij had zich tôt meer dan rang en faam weten te 

 verheffen; hij had den grondslag gelegd tôt eene fortuin, die 

 zijne nazaten moesten doen aangroeien, maar waarvan hij toch 

 de eerste bewerker was. Wij bchoeven hier in geene lange be- 

 schouwingen te treden om te bewijzen, dat Plantijns geldnood 

 juist geene armoede was, maar eerder voortsproot uit eenen 

 onverzadelijken ondernemingsgeest, die hem immer dwong om 



