met wijze en vaste hand wcleii te geleiden, was zijn stelregel en 

 hij roemde er op dien te kunnen volgen K 



Plantijn mocht nederig zijn op het stuk zijnergeleerdheid, 

 als drukker-uitgevcr gevoelde hij wat hij waard was en aarzelde 

 niet het bij gelegenheid uit te spreken. « Eene drukkerij in- 

 » richlen, schreef hij aan Çayas, isde zaak niet van iemand, die er 

 » zieh niet als door de natiiur of door eene hemelsche neiging 

 )> toe geroepen gevoelt. » En elders : Ik geloof, dat er weinigen 

 zijn, die hoorende, waartoe ik in slaat was, niet grootelijks ver- 

 baasd zullen staan en het voor gcen mirakel zulien aanzien , dat 

 een man als ik de werkcn , die in onze drukkerij ondernomen 

 werden tôt een goed einde gebracht heb en voprnamelijk dit 

 groote koninklijke werk « den Bijbel , waarover al de drukkers , 

 » boekhandelaars en kenners van drukwerken mij uitgelachen 

 » hebben, als zij hoorden wie ik was en wat ik vermocht, terwijl 

 » zij, waar zij konden, het gerucht uitslrooiden, dat men nooit 

 » het werk vollrokken zou zien uit hoofde van de pracht, waar- 

 » mede het begonnen werd, en van den grooten arbeid, voor- 

 )» schotten en onkosten, die het vereischte 2. » 



Zij kenden werkelijk de onvermoeibare vlijt, den onwrik- 

 baren moed, de ongemeene sehranderheid niet, die Plantijn 

 kenmerkten , en waarmede hij de talrijke, de steeds opeenvol- 

 gende en aangroeiende moeilijkheden wist te boven te komen. 



AI deze koslelijke hoedanigheden zagen wij treffend en spre- 

 kend uitkomen in zijne levenschets. Laten wij hierop volgen, 

 dater bijzonderheden in dit leven zijn, waar wij ons geene vol- 

 doende rekening kunnen van geven en die misschien alleen 

 zullen opgehelderd worden, wanneer de Plantijnsche archieven 

 hunne schatten aan de wereld zullen openbaren. Welke was bij 

 voorbeeld de godsdienstige richting van Plantijn? Netelige vraag. 



Gaan wij na, wat wij van zijne betrekkingen tôt H. Niclaes te 

 weten kwamen; voegen wij er bij, dat hij in 1562 als zeer ver- 



* Brie f aan Çayas van 14 November 1572, bi} GxcufiRJ) , Particularités 

 inédites, etc. 



• Brief aan Çayas van 22 November 7572, bij Gachard, Particularités 

 inédites, etc. 



