(05 ) 



geestesleven ontstond, dat zich in velerlei riclitingen eenen wcg 

 baande. * 



Voorop komt de studie der klassieke talen. Het Latijn was rond 

 liet jaar 1500 de taal der kerk, der staatkunde, ja mccr nog der 

 mode; weldra zou het de wereldtaal wordcn. In navolging van de 

 Italiaansche kerkoversten, zoo kieskeurig op Iiiin Ciceroniaansch, 

 wilden onze humanisten zich niet langer behclpen met het ruwe 

 Latijn van vroeger, raaar zochten zoovecl mogelijk de verfijning 

 der oude schrijvers aan te winnen. De staatsmannen, die eene 

 hoogere betrekking aan de hoven wilden vervullen, moesten de 

 taal kennen, die gcbruikelijkst was in de kanselarijen en moesten 

 er des noods eene zwierige redevoering w^eten in te houden. Rij 

 de inhuldiging van vorsten , bij groote staalkundige vergade- 

 rnigen en plechtigheden traden onze rechlsgeleerden , en raads- 

 lieden met keurig bewerkte Latijnsche redevoeringenop. De burger 

 of edelman, die zich een hoogere tint van beschaving wilde ver- 

 zekeren, moest zorgen , dat hij die taal vers tond. 



De Latijnsche dichters groeiden als uit den grond op, en 

 menig hunner, ja, was niet van verdienste ontbloot. De beminne- 

 lijke Joannes Secundus en zijne broeders, Lsevinus Torrentius, 

 Janus Dousa en zoovele an deren openden de rei in de XVP eeuw 

 en werden in de XVIP eeuw door de Jezuiëten-dichters Meyer, 

 Wallius, iïosschius en anderen gevolgd. 



En niet alleen in verzen , maar ook in Latijnsch Proza , zocht 

 men naar sierlijkheid. De verhandclingen en brieven van een 

 Erasmus, Justiis Lipsius, Eurycius Puteanus, de geschiedkun- 

 dige werken van Barlandus en Pontus Heuterus, zijn daar om dit 

 ten overvloede te bewijzen. Die klassieke koorts duurt de gan- 

 sche XVI* en een goed deel der XVIP eeuw voort. 



De uitleggers en uitpluizers der Latijnsche klassieken ver- 

 rezen in geen kleiner gelai. Grieksch en Latijn was de taal der 

 scholen geworden , en elke goede professor, wat zeg ik, elke 

 goede student moest zijn Liber electorum, quaeMionmn, dis- 

 quisitionum , annotalîonum j variarum lectionum en wat dies 

 mecr hebben. 



Niet alleen bij de Latijnsche letterkunde bepaalde men zich, 

 Tome XXVII. 5 



