{ 9 ) 



ring voor akker-en brandschade. Want dat het gilde zicli ook op 

 staatkundig terrein heeft bewogen,leeren ons de Capitulariën van 

 Karel den Groote en de decreten der Conciles, welke tegen die 

 a samen/Averingen « met klem en nadruk opkwamen. En inder- 

 daad het gilde was, ook in onze gewesten,dikwijls een eedgenoot- 

 schap tegen de wet evenzeer aïs een verzekeringsbond tegen ramp 

 en veete. 



Ons komt het voor, dat de théorie nopens den oorsprong onzer 

 gemeenlelijke instellingen, steunende op de innige betrekkingen 

 van ons middeleeuwsch rechts-en bestuiirwezen met hetGermaan- 

 sche volksleven — betrekkingen welke niet te loochenen zijn — 

 zonder bezwaar kan overeengebracht worden met het tweede 

 slelsel, namelijk in dezen zin, dat eene algemeene Germaansche 

 wet of costume door het gilde gevestigd, uitgebreid en mogelijk 

 volledig is gemaakt geworden naarvolgens de begrippen en 

 behoeften van dien tijd. Althans gelijk het grootste deel der 

 Belgen hunne taal hebben van de Franken, mag men eveneens in 

 de wetten van dit volk (de Salische) en in de Capitulariën zijner 

 vorsten de kiem zoeken onzer maatschappelijke inrichting, met 

 inachtneraing, gelijk wij hooger zeggen, van de omstandigheid, 

 door welke die wetten best gevestigd en voortgeplant konden 

 worden. 



Bij Tacitus leest men, dat te zijnen tijde de Germanen verdeeld 

 waren in geslachten (Vôlkerschaften), die de staatkundige een- 

 heid vormden, en in gouwen (pagi, hunderdschaften, honderd 

 gezinnen) voor het rechtswezen. In de bijeenkomsten der eerst- 

 gemelden sprak ieder man zijn woord over de algemeene belangen ; 

 in de andereoordeelden zij over mjsdaden en overtredingen,door 

 lieden van hunnen stand begaan. 



Die loestand veranderde grootelijks onder de vorsten van 't 

 Merovingische ras. Deze wisten hun gezag zeer uit te breiden en 

 onderwierpcn daaraan de ambtenaren, ciie tôt dan toe de verte- 

 genwoordigers des volks waren geweest; edoch, wat zij niet ver- 

 mochten, was het recht des volks om zelf justitie le plegen , af le 

 breken. 



