( 13 ) 



Overigons zijn cr velc voorbccldcn dat gansche scharen van 

 vrije mannen nog op het laalst der IX^ eeuw hielpen vonnis 

 strijken K 



Men vindt de Ratchimbvrgi voor de laatste maal vermeld in de 

 charter van Pepijn den Korte van 't jaar 756, en wanneer Karel 

 de Groote in 798 zijne Lex salica emendata afkondigde, is overal 

 het woord Batchimburgi vervangen door Scabinei, bewijs dat de 

 eenen en de anderen dezelfde bediening vervulden. De herinne- 

 ringder cerstgemelden leeft niet enkel in de Frankische wetten, 

 maar ook in de Noordsche poëzie der oudheid, waar 't rechts- 

 plegen als de taak van al de vrije mannen wordt voorgesteld. 

 Aldus op onderscheidene plaatsen der Edda's, bij voorbceld de 

 voorzegging van Gripir : 



« Gij slaapt niet meer, gij neemt geen deel meer aan de rechtssprake , 

 » Met niemand bekommert gij u nog, 

 >> Daar, waar gij uwegeliefde niet ziet, » 



En in het tweede boek van Goedroen : 



« Zij konden geene rust meer genieten, 



V JSoch oordeelen in de gedingen, 



» Zoo lang zij Sigurd niet gedood hadden. ^ 



Het woord scabini of scabinei, waarvan het Vlaamsche sche- 

 pêne en 't Fransche échevins, is ouddielseh en stemt, volgens oude 

 glossaria, overeen met het Lalijnsche jwf/eat; en het Hebreeuwsche 

 scophet, rechler. Jacob Grimm leidt sceffino,scephin (in 't Saksisch 

 scepene) af van 't ouddietsche straffen, slandhouden, verschaffcn, 

 ofwel van 't oude scapan, dat bescheiden, beslissen beteekent. 



De eerste schepenenvierscharen schijnen ingesteld gcweest te 



l)rief men, onder de getuigen, die hem bezegelden, eeneu « Gumbarus 

 scauuinus » vindt genoemd. Eene nog oudere oorkonde, waar men 'l zegel 

 aan ziet van eenen scauinus, dagteekent van 724 en werd door Bruketti in 

 zijne Toskaansche charters gedrukt. — Marculph, die omtrent het jaar 660 

 schreef, schijnt de eerslte onder aile auteurs gewag te hebben gemaakt van 

 « schepenen , » die hij noemt «bijzitlers des graven in het rechterbjk gediug.» 

 * Zie bij Bouquet, het Leven van St. Amand, door eenen tijdgenoot, III, 533. 



