( 13) 



beschouwd als eeii last , dit gold evenwel ook als een recht of 

 eerambt en ging door aïs eene openbare hulde aan den stand der 

 vrijgeboornen, Uit dien hoofde haastte men zich niet om de oude 

 instelling voorgoed te doen verdwijnen , en toen de schepenen 

 optraden, onttrok men den Ratcliimburgi niet in eenmaal het 

 recht of het vermogen om zitting te nemen ter placita; men liet 

 hun toe, wanneer zij zulks begeerden of door de partijen waren 

 meegebracht, om aan de uitspraak van het vonnis deel te nemen. 

 Wanneer zij alzoo naast de schepenen ten gedinge verschenen 

 stonden zij tôt deze laatsten als woe^er de Ratchimburgi adstantes 

 tôt de Ratchimburgi résidentes: zij vertegenwoordigden het volk 

 en de gemeenzaamheid. Bij gevolg (merkt Poullet te recht op) 

 waren de schepenenvergaderingen van een graafschap of gouvv 

 in den beginne geene geslotene collèges en hadden zij niet het 

 uitsluitelijke recht van te oordeelen : geen vrij man, die aan hunne 

 uitspraak begeerde deel te nemen , mocht geweigerd worden '. 



De partijen kwaraen dan ook op met zoovele mannen als zij 

 dacliten noodig te hebben, en dit oudgermaansch gebriiik bleef 

 vrij lang in voege, niet alleen voor bloot rechterlijke, maar ook 

 voor burgerlijke zaken : men zie bij voorbeeld de oude charters 

 bij MiRiEus, Van Mieris en Sanderus, waar vorsten, kloosterover- 

 sten, dorpsheeren en anderen hunne brieven door tal vanheeren, 

 ridders of monniken deden bekrachtigen. Het huwelijkscontract 

 van Engerrand, graaf van St.-Pol, met de dochter van Nicolaas 

 van Avesnes, werd in 1160 gesloten voor Dirk van den Elzas, 

 graaf van Vlaanderen, en was bezegeld door vier honderd rid- 

 ders^. De charter van Godfried den Gebaarde, voor het hertogdom 

 Brabant (1123), kan onder dit opzicht ook worden ingeroepen ^, 

 en wij zullen verder zien dat het gebruik bij onze noorderburen 

 nog in de XVP eeuw volop in zwang was. 



Niets zoo natuurlijk, niets zoo wettig en redelijk als de deelne- 



^ Poullet, Essai sur lliistoire du droit criminel dans Vancienne princi- 

 pauté de Liège. 



- Mirais, Oi^era diplomatica, 292, 519, 740. 

 ^ Ici., ibid., I, 70o. 



