( 16 ) 



ming des volks in'toordeelstrijken. Immers volgens den aard der 

 toenmalige genootschappen of gilden had ieder lid aanspraak op 

 de hulp van ieder zijner stam-, bond- of gewestgenoolen, wan- 

 neer hel geval zich voordeed dat hij tegen anderen recht moest 

 eischen of door zijnen heer of buurman wegens schade en schuld 

 werd aangesproken; watmeer is, al wat iemands stamgenoot ver- 

 klaard was voor recht, was ook 't recht van hem , en kwam deze 

 cenmaal in hetzelfde geval, hij zou op zijne heurt naar dit gewijsde 

 gevonnist worden. Zoo was het rechtsoefenen nieer te achten dan 

 eene hediening, maar ook voor ieder eene quaestie van eigen 

 helang en mocht, ja moest men, des verkiezende , zijn oordeel 

 kunnen uitbrengen. Eindeh'jk was 't eene meerdere waarborg 

 voor het wetspreken * wanneer, naast de schepenen, die niet 

 altijd bejaarde liedcn konden zijn en derhalve weinig ervaring 

 bezaten , ook mannen stonden , die kennis hadden van de oude 

 gebruiken en gewijsden , en licht konden verspreiden over ver- 

 duisterde punten. De noodzakelijkheid daarvan zal te meer in 

 het oog vallcn als men in aanmerking neemt dat cr toen geen 

 geschrevcn recht bestond, maar dit voortleven moest in het 

 geheugen der menigte ^. 



Meyer denkt dat de schepenen een grooter aanzien verkregen 

 dan de Ratchimburgi genoten; inderdaad kan dit zoo geweest 

 zijn en zullen de nieuwe rechters wel eenige stoffehjke vergoe- 

 ding voor hunne zorg lot behoorhjke rcchtsbedeehng bekomen 

 hebben ^. Men mag dit, meenen wij, afleiden uit de onderschei- 

 dene voordeelen, welke de schepenen reeds van in de raiddel- 

 eeuwen genoten, daar verreweg de meeste gebruiken van dien 

 tijd niets dan de voortzetting of navolging waren van oudere. 



Het is gekend hoc door de zwakheid der opvolgers van Karel 



' Oordeelen heelle vroeger : « de wet zeggen » : « moniti ut legem Salicam 

 dicant » {Leg. Salie, LX). Zie hiervoren, bl. 10. 



- Bewijzen van vonnissen , door schepenen en ratchimburgi samen geveld, 

 \indl men bij de Savigisy, in zijne Geschiedenis van 't Romeinsch rechl gedu- 

 rende de middeleeuwen. 



^ Zie EiCHHORN, Deutsche Rechls-und Staatsgeschichte , § 582. — Balu- 

 zius, II, 175. 



