{ 17 ) 



den Groote dezes uitgestrekt rijk verbrokkcld gcr.'iaktc. Mcleenen 

 breidde zich hoe langer hoe meer de pas opgekomene feodaliteit 

 uit, die machlige insteiling, bond van vcrdediging voor grooten 

 en geringen , maatschappelijke noodwendigheid gedurende de 

 eerste middeleeuwen. 



Deze nieuwe insteiling bracht evenwel hetschependom niet ten 

 gronde, hoezeer de X" en XI^ eeuw aan de wanorde waren over- 

 geleverd : zeker wel een klaar bewijs dat het plaatselijk gerecht, 

 zooals bet loen was ingericht, aan al de behoeften der samenle- 

 ring voldeed. 



Op de verbrokkeling der groote macbt van den keizer volgde 

 evenwel de verbrokkeling van bet recbtsgebied. De oude grafe- 

 lijke vierscbaren,gelijkaiede die der bonderdmannen,verdwenen, 

 of zoo er al eenige stand hiciden, zij verloren een deel bunner 

 voornialige bevoogdbeid ^ De vrije mannen,die buiten de steden 

 woonden, bielden op deel te niaken van 't oude pagtis en werden 

 nu recbtsplichtig van bet leenbof, terwijl de laten onder bet 

 beheer kwamcn van de meiers der villaej groote landbouwin- 

 ricbtingen welke weldra tôt dorpen, sonimige zelfs lot steden 

 zullen aangroeien en dan ook hunne bijzondere vicrscbaar 

 bekomcn zullen. Alléen behielden de stadsbewoners hunne boe- 

 danigbeid van leden van 't pugus, onder bel recbtsgebied der 

 graven en der scbepcnen van bet oorspronkelijk kanton, welke 

 vierscbaar alzoo een plaatselijk scbependom werd voor de stad ^. 



De oude placila, welke de Ratchimburgi zoo weinig bevallcn 

 inocblen, bielden niellemin nog langen tijd stand; eerst in de 

 XÎIl'^eeuw konden de macbtigste steden van Vlaanderen zicb van 

 't grafelijk gouwgeding vrijkoopcn : IJper ten jare 1277; Gent en 

 Rrugge in li296. In hunne klacht over de algcmeenc recbts\erga- 

 dering beweerdcn de Gentcnaren dat die in strijd was met God, 

 bet gcmccne recht en de gcwoontcn der stad; hcigeen niet belette 



* Alph. Wauters haalt lot voorbeeld aan hetschependom van Ukkel, dat 

 hem voorkomt een overschot gevveesl te zijn van hel grafelijk scbependom 

 van Brussel en hetwelk voornamelijk uitspraak deed in bnrgerlijke zaken 

 {Environs de Bruxelles, Introduction, p. xl), 



* Warnkoemg et Gheldolf, Histoire de la Flandre, II, 26i. 



Tome XXXIH. 2 



