( 18) 



dat het volk van een aanzienlijk getal steden en dorpen er nog 

 eeuwen laiig aan onderworpen bleef. 



Ondertusschen had iedere « meentucht » en elkc verzameling 

 van volk, staande onder liet gebied van eenen grondheer, een 

 eigen schependom bekomen, zoodat, wannecr later de gêmeente- 

 keure zal verleend worden, daar geene magislratiiur zal in te 

 richten, maar enkel te bevestigen zijn. AIzoo verwondert het niet 

 wat Philippe de Hurges zegt over Doornik, nanielijk dat deze stad 

 in 910 of 91 J eenen mcier en zes schepenen verkreeg, die tegelijk 

 rechters en bestuurders zouden zijn. — Briigge had reeds sche- 

 penen in 970, en het hjdt geenen twijfel of de andere groote 

 gemeenten, zooals Cent, Leuven, Antwerpen en Liiik zullen die 

 ook wel in de vroege middeleeuwen gekend hebben. — De meen- 

 tucht, door de instelling des schependoms bevestiging en verhef- 

 fing verkrijgende , bekwam daardoor eene eigene geschiedenis in 

 de groote geschiedenis van het land. 



Langzamerhand, en wel reeds gedurende het eerste tijdvak der 

 leenroerighcid, onderging het schependom belangrijkewijzigingen. 

 Bepaald werden de vrije mannen er uitgesloten, althans ten onzent, 

 maar niet in Frankrijk en HoUand. Geschiedde zulks met hunne 

 loestemming, bleven zij zelven achter, gelijk de oude Ratchim- 

 biirgi, of was de hervorming een nieuw werk der vorstelijke 

 macht, eene verderc schrede op de baan der centralisalie, de vol- 

 trekking van een behendig uitgevverkt plan om de uilsluitelijke 

 meesterschap te hebben? Gaf men den vrijen gemeentemannen, 

 of minstens den meeslbegoeden en deftigsten onder hen, ter ver- 

 goeding het bestuur over de plaats, mot den (itel van gezwoornen 

 ofruden? Geene charter, wet, vonnis of kroniek geeft ons daar- 

 omtrent eenige inlichting '. 



De hervorming had plaats gedurende de XII* en XIII* eeuw, 

 maar tusschen deze tijdstippen en deinvocring der nieuwe magis- 



* Van 't aloude rechterschap, allen vrijen mannen gemeen, zijn lot in de 

 XVlIIe eeuw sporen overgebleven. Te Schwylz (Zwilserland) namelijk was er 

 \oor geschillen van geringe aangelegenheid een raad, gevormd uil de zevcn 

 Yoornaamste ingezetenen, en die, rondgaande, op de straatzelve de geschil- 

 len vereffende (J. Mïjller, Schweizergeschkhte , 1, 400). 



