( 19 ) 



tratuur door Karel den Groote (drie tôt vier honderd jaren) is er 

 nopens de instelling weinig gekend. De wettelijke schikkingen 

 kennen huri 't karakter toe van bcstendige korpsen, afhangende 

 van den vorst en bijzonderlijk gelast met de uitoefening der jus- 

 titie. 't Was eene groote omwenteling in de oudgermaansche 

 gebruiken, dewijl het gerecht, dat vroeger nalionaal was, nu 

 koninklijk werd. Toch behield de instelling icts van het Ger- 

 maansch gemeentebeheer, in dezen zin, dat, zoo de schepenen 

 niets vermochten zonder de goedkeuring van den vorst of diens 

 vertegcnwoordiger, deze laatste ook niets vermocht zonder het 

 oordecl der eersten. Warnkoenig [Documents inédits relatifs à 

 Vhistoire des XXXIX) merkt op, dat dit kenmerk van 't Ger- 

 maansch slelsel diiidelijk te zien is in de Vlaamsche steden en 

 dorpen der XIP eeuw. De baljuws en schepenen , bewaarders of 

 agenten der vorstelijke macht in de villa, voerendie gezamenlijk 

 uit; iedere akte van de eene of andere partij, alléen handelende, 

 is willekeurig, onwettig; — van hunnen kant hebben de graven 

 van Vlaanderen, heeren van 't grondgebied der schepenen (ter 

 uitzondering van de gedeelten, die eenen bijzonderen heer toebe- 

 hooren) opgehouden de volstrekte meesters te zijn der mannen, 

 in de gemeente gevestigd. Zoo was, zegt genoemde geleerde, het 

 plaatselijk schepcndom voor de vrijheid der onderzaten een 

 beschermend en onverkrachtbaar gezag. 



De opkomst der keurgemeente is gekend. 



Van de twee standen, welke de oude maatschappij vormden : 

 de vrijen en de Iaten,waren laatstgenoemden ook allengskens 

 deelachlig geworden van de vrijheid; edoch, onbedeeld van goe- 

 deren , gedwongen tôt den arbeid,bleef die stand misacht en door 

 de grooten verdrukt, totdat de dag verscheen waarop hij, dank 

 aan zijnc vlijt, werkzaamheid en orde, tôt beteren stofîelijken 

 toestand gekomen, verklaarde recht te willen genieten in verhou- 

 ding van zijn belang en zijne macht. 



Eene gewichtige omstandigheid hielp mede om dit wcrk le 

 bespoedigen. Daar de oorspronkelijke gemecnten aïs van zelven 

 waren ontstaan en niet ingestcld door eene wct, kwam er nu en 



