(22) 



eenige plaats mocht gcwecst zijn waar dit niet het geval was in 

 ons land, kwam er nu bepaald cène te voorschijn, dewijl de alge- 

 meene wenseh was , bestuurd en geoordeeld te worden door een 

 eigen magistraat. Dit werd beschouwd als een redit, ja als de 

 grondslag van de nieiiwe gemeente en der burgerlijke vrijheid. 

 De bevesligingsbrief der privilèges van St.-Oraaars (1127), de wct 

 of keure van Nieuwpoort (1165), de keure van Doornik (1187), 

 van Vilvoorde (1192), gelijkmede het bevestigd privilège der Lui- 

 kenaren (1208), en dat van Brngge (1234), over het algemeen al 

 de gemeentecharlers, stellen het oordeel der eigene schepenen 

 voor als eene eerste waarborg, door de ingezetenen bepaald. 



Uit hetgeen wij hooger gezegd hebben volgt , dat het gebied 

 der vroegere schepenen voor de steden beperkt werd tôt den 

 burcht, de eigenlijke stad en wat in de onmiddellijke nabijheid 

 lag ; el fourhourcj de plaats namelijk waar het volk zich had 

 nedergezet dat verlangde deel te maken van de stad, maar buiten 

 muur en wal was moeten blijven bij gebrek aan woningen, uit 

 hoofde van nijverheidsbelang (akkerbouw, veeteelt, gemaal, 

 weverij) of oin andere redenen. 



Er is aan de opkomst der plaatselijke vierscharen eene omstan- 

 digheid verbonden, welke verdient aangehaald te worden. De 

 naam van scabini verdween (zegt Alph. Wauters) en men heette 

 nu de rechters : judices ^ Deze naarasverandering is waar voor 

 een groot getal plaatsen, maar is zij wel algemeen geweest? 

 Bestaan er oorkonden genoeg uit de vroege middeleeuwen om 

 deze vraag bepaald op te lossen? Hoe het zij, eene akte van de 

 stad IJper, gedagteekcnd van 1111, noemt geene schepenen, maar 

 yijî judices. Hetzelfde verschijnsel doct zich voor op 't einde der 

 XP en in de eerste jaren der XII®eeuw,insgelijks bij de inrichting 

 der keurgemeenten, waar men geene schepenen, maar jurât i 

 aantreft. Wanneer Baudry, bisschop en graaf van Noyon, in 1098 

 de ridders, handelaars en arbeiders dier plaats bijeenriep om hun 

 eene keure te geven, verleendehij hun tôt beleiders der gemeente 

 gezwooi^en, zonder te gewagen van schepenen, ea hetzelfde 



* Les libertés communales, 295. 



