(24) 



II. 



GcscIiiedkuniJige beschouwing \an Iiet Schcpoiitloui : Sfrijd 

 tusscSten don hooseii staiid en liet volk. — De niaclit der 

 sehepenen door de vorsten verniinderd. 



Langen tijd heeft men gemcend dat met de benaming « vrije 

 gcmeenle,» wclkeinen zoo dikwijls op de long en in de pen heeft, 

 hel denkbeeld verbonden is van eene volkoraene onafhankelijk- 

 heid, en dat iedere gemcente in de middeleeuwen eene soort van 

 repnblic'k vormde, welke alléen voor haar aandcel in de alge- 

 meene belaslingen en in 't geval van oorlog met den nabuur, 

 immers voor de zaken die de algemeenheid der bevolking van 

 het land betroffen, bel gezag der vorsten erkende. Het was eene 

 dvvaling. 



Opgekomen met de leenroerigheid, ten minste aïs gesloten 

 collège, kon 't niet anders of het schependom moest met de 

 gcmeenle, welke het nadien vertegenwoordigen zou, door den 

 band der leenroerigheid omvat zijn. Slad en dorp waren vassaal 

 van den vorsl, erfachtig heer van den bodem, en uit dien hoofde 

 werden de plaalsclijke wethouders door of namens den vorst 

 aangesteld. Zoo verstaat men dat de gemeente, zelfs de machtigste 

 en meestbevoorrechte, wegens misdrijf jegens den vorst kon 

 gekaslijd worden, hetgeen geschiedde niet alleen door toepassing 

 van groote geldboeten, maar door berooving van hare privilèges, 

 gelijk de stad Brugge ondervond ten jare 1281. Zelfs gansch het 

 gemeenterecht of de keure door den vorst verleend zijnde, kon 

 ook weder door hem te niet gedaan worden, zooals in 1179 

 gebeurde met Hesdin. Deze plaats (zegt dom Bouquet, XIII, 425), 

 werd door Philip van den Elzas beroofd van haren rang als 

 gemeente, alsmede van haar zegel en klok. — Van hunnen kant 

 konden de schepenen in de uitoefening hunner bediening straf- 

 bare daden begaan jegens den vorst, bij voorbeeld, door dezen 

 zonder redenen vôor het hof des opperleenheers te dagen; ook 

 wegens rechtslooehening, gelijk de Gentsche magistraten deden 



