( 30) 



Icven. Maar welke verandering is ergekomen! enhoeis, wat 

 eerlijk was en bewonderenswaardig, slecht gcworden en verach- 

 telijk! Deeene burger is legen den anderen opgcstaan; men heeft 

 de niisdaden der boozen gedoogd en elkeen tracht zich door 

 onrechlvaardige middelen te verrijken. Langzamerhand kwam 

 men er toe, de minderen te verdrukken,en geweld, logen, mein- 

 eed waren de middelen om dat doel te bereiken. Het redit, de 

 eerlijkheid, de rust der gemecnte zijn verdwenen, en daarbij ook 

 haremacht. Ging de geest der recbtvaardigheid bij de ingezelenen 

 van Kamerijk verloren, de dwaasheid trad in de plaals toen zij 't 

 vonnis, dat de bisschop over hen bad uitgesproken, dorsten trot- 

 seeren *. » 



Is het denkbaar dat alleen te Kamerijk de bediening der jus- 

 titie zoo laag was gezonken? duiden de misbruiken en wandaden, 

 welke de schrijver der XII" eeuw aanklaagt, door hunne zwaar- 

 wiehtigheid niet veeleer eenen algemeenen toestand aan ? 



0ns althans komt het voor, dat te dien tijde de samenleving 

 erg ziek moet gewecst zijn, niet alleen in de bevoorreclite krin- 

 gen, maar ook ondcr het volk. Immers terwijl in 't zuidweste- 

 lijke deel van de Bclgische provinciën eene beweging ontstond 

 tegen de onafstelbaarheid der schepenen, zien wij aan eenen 

 anderen kant des lands, te Andernach, iets van gansch tegenstrij- 

 digen aard. De keure, den 16 September 1171 door Philip, aarls- 

 bisschop van Keulen, aan die slad verleend, houdt de volgende 

 verklaring in van den kerkvoogd, die waarlijk een treurig licht 

 werpt over de geeslesgesteldheid der menigte : 



* « Igitur in inilio communia faederalionis fuit grata quiaoplimi viri 



eam Inm sanxere, vita quorum jusla, simplex, innocens fuit, ac sine cupidi- 

 lale agitabatur; sua cuique satis honnesle placebanl, jus bonum apud ipsos 

 valebat, concordia maxima, minima avaritia inerat. Civis civem honorabat, 

 dives minorem non exprobrabat... Poslquam vero cives paulalim cœpere lor- 

 pescere el aller in allerum insurrexere , scelera sceleratorum multa (inulta) 

 reliquere, quisque sua inhoneste dilalavere;....sic gradatim vi,mendacio, per- 

 jurio inferiores quoque opprimere cœpere; jus, œquum, urbis bonum sic eva- 

 uuit, corruit etiam dominium. » (Chron. Aubertinum, ad annum 1158. Hist. 

 Fr., XllI, 499.) 



