(58) 



Tegenstrijdigheid kan cr in die twee oorkonden van nagenoeg 

 dcnzelfden tijd niet Lestaan; althans wij meenen met G. van 

 HooREBEKE dat de uitsluitingcn, verineld in de akte van Thomas en 

 Joanna, niet bedoelen de burgers, welke aan 't hoofd eener nering 

 stonden en deze door eenen of meer werkgezellen lieten uitoe- 

 fenen, maar alleen deze laatsten K Toch, dat er in de XHI^ eeuw 

 eene aanwijzing noodig was dergenen, die niet tôt liet schepcndom 

 konden aanvaard worden, is volgens ons een bewijs dat dergelijke 

 aanspraak was gedaan geweest door de lieden, die er geen recht 

 toe hadden, te weten door den handwerkcr, manuoperarius. 



De stelselmatige uitsluiting van het volkselement was oorzaak 

 dat de haat tusschen de grooten en geringen hoe langer hoe meer 

 aangroeide, en niet zoodra waren de neringen van hunne macht 

 bewust, of zij grepen naar de wapens. Te Gent had graaf Fernand 

 van Portugal in 1222 de jaarlijksche vernieuwing van het magis- 

 traat toegestaan, evenwel met de bepaHng dat de keus zou gedaan 

 worden door den graaf of diens plaatsvervanger, met de vier 

 eerste schepenen, welke hij alléen zou aanduiden. Zestien jaren 

 nadien kwamen de vermaarde XXXIX op, die weeral voor 't leven 

 wxrden aangesteld en zelven de openvallende plaatsen zouden 

 aanvullen. 



Gekozen uit de vermogendste en invloedrijkste familiën, werden 

 die schepenen weldra door den vorst evenzeer als door het volk 

 geducht, daar met hen willekeur, onbuigbare trots en dwinge- 

 landij op den rechterstoel waren gekomen. De gemeente kwam in 

 opschudding. De wevers, voldcrs en andere neringen sprakcn van 

 hoch min noch meer dan van al te zamen de stad le verlaten en 



burch, Jacobum de Ackere, Johannem de Harlebeke, duo cives, ullimus auri- 

 faber... » (Charters der graven van Vlaanderen. — Staalsarchief le Gent.) 



Men vergelijke hiermede het 66^ artikel der keure van Brugge, van 1504 : 

 « Voort so welke tijt dat een scepen steerft, dat scepenen ghemeenlike macht 

 hebben enen andren te kiesene bin darden daghe naer dat hie begraven sal 

 sijn, es hie ambochter, onder dambochters ; es hie poorlere, onder die poor- 

 ters. » 



* 4* Charterboek van Vlaanderen, n» 72, te Rijsel. — Warnkcenig en Ghel- 

 BOLF, IV, 229-231. 



