(40) 



Jan de Weert rept in zijn Niwe doclrinael van bcstuurders, 



welke 



« ... bi nachte van gierichede 

 Nuwe assisen ende scalke ocketten 

 Op tfolc visiren ende insetten 

 Op dat sire aj ghenieten moghen, » 



en van anderen, die 't goed der gemeente 



« a7i haer selves bâte legghen '. » 



Wie zal ontkennen dat dergelijke klachlen, gevoegd bij lietgeen 

 raen zelf had ondervonden, niet machtig hebben bijgedragen om 

 in Brabant en Vlaanderen den zegepraal der democratische leer- 

 stelsels voor te bereiden? 



Als een loopend vuur breidde zich de begeerte naar ontvoog- 

 ding onder de geringe klassen uit, vooral sedert den grooten dag 

 van Woeringen (1288), loen de Brabantscbe handwerkers naast 

 de edelen op het siagveld gestaan en ecne glansrijke zege bevoch- 

 ten hadden. Het volk daeht : wanneer wij zulken grooten kamp 

 grootendeels bekosligen met de vrucht van ons zweet en bezegelen 

 met ons bloed, moet ons niet langer het recht ontzeid worden 

 en zijn wij niet minder dan de schepenengeslachten. De gemoe- 

 deren kwamen in gisting, de handen grepen naar de wapens. 



Een tweestrijd ter dood vangt aan tusschen de aristocratie en 

 het volk. Veeltijds onderdrukt, telkens met nieuwen moed her- 

 nomen, zal die strijd niet voor andcrhalve eeuvv ten einde zijn. 



Nogmaals komt het sein uit Vlaanderen. Te IJper betalen 

 verscheidene schepenen, die de verschrikkelijke les, enkelejaren 

 vroeger door de Cokerulle gegevcn , vergelen hadden, met hun 

 leven de vernieuwing van al te verregaande knevelarijen. 



In BrabanI steekt weldra Anlwerpen de vlag des oproers op 

 (150G), maar de nog niet ten strijdc toegeruste menigle is tegen 



* Zie nog Doendale 's Dispulacie tusschen den poorler en des ridders 

 zone, in der Leken Spieghel (uilgave van D"" de Vries, III, 215). 



