(37) 



Ook te Luik is voortgang dcr deraocratischc denkbeelden. De 

 sarnenstelling van den raad wordt er in 1343 gewijzigd door de 

 Lettre de St.-Jacques, waarbij aan ieder ambacht vergund wordt 

 twee gezvvoornen te kiezen, de edelen cen gelijk getal.Te vcrgeefs 

 wil de adel den volksstroora, welke hem vooitstuwt,legenhoudcn ; 

 in 1384 is de bcnocming der beide burgemeesters aan de ambach- 

 ten alk'en — en ook hier zijn de edelen genoodzaakt de hand uit 

 te sleken tôt den werker en zieh bij de eene of andere nering aan 

 te sluilen, \sillen zij nog iels in de geraeente te zeggen hebben. 



Alzoo bereikten in de XIV^ en in de eersîe jaren der XV*' eeuw 

 onze groote gemeenten het toppunt van macht. Zij hingen, zegt 

 een geleerde, van het vorstelijk vcrmogen maar af door eenen 

 band gelijk die der vasaalschap, en de vorst kwam in de gemcen- 

 tezaken niet lusschen tenzij door baijuw, schout of mcicr; door 

 de benoeming der schepenen uit eene lijst van kandidaten, welke 

 op vêle plaatsen door de vertegenwoordigers des volks waren 

 voorgesteld, en door het jaarlijksch nazicht der rekeningen. Hoc- 

 wel er nog geene gelijkheid van standen is, ncemt iedere klas van 

 het volk deel in de stadszaken; het gezag is verdeeld door de 

 instelling der raden, paisierders, gezwoornen, vinders, meest uit 

 de neringen gekozen '. 



Een feit nochtans verdient opmerking; hoe mcer degemeente 

 klimt in raaeht en sterkle en haar vermogen uilbreidt — hoe 

 verder ook de vorst het zijne zoekt te voeren. Hij volgt haar, als 

 't ware, op de hielen, gereed om ieder deel van de werking en 

 bevoegdheid aïs aan eenen geduchtcn vijand te betwisten. Wij 

 zien dit onder andere te Gent, waar, weinige jaren voor de 

 opkomst van Jacob van Artevelde, een geschil was ontstaan tus- 

 schen de schepenen en den graaf, endeze in de opsomming zijncr 

 grieven niet min dan achltien punten aanhaait, in welke de wet- 

 houders hun recht zouden hebben te buiten gegaan 2. 



Twee jaren later vergde de hoogbaljuw van Gent, namens den 



* PouLLET, Louis Pynnock, 374. 



* Mémoires baillies à ceux de Gand le XXFWjour d'octobre an XXXI II. 

 Oorkonde in 't Rijksarchief te Weenen en geresumeerd door Kervyn van Let- 

 TEiNHOvE in zijne brochuur : Jacques d' Artevelde, 2« édition, 29-50. 



