( 60) 



Zeeland ook eene schepencnbank, « een vast gelai van hoofdsche- 

 » penen » ;zegt Van Berkel), « de welgeborenman behoudt daar 

 » zijn oorspronkelijk, onvcrvrecmdbaar recht : « ab ipsis scabinis 

 » et pagcnsibus loci judicatum. » Dit, evenwcl, geldt maar het 

 platteland, want in de stedcn hecft het Zeeuwsche volk cr ook zijn 

 recht van spreken in devierschaar verloren en stond het onder dat 

 opzicht achler de bcwoncrs der mindcre plaatsen, waar de rechten 

 der menigle niet ten voordeele van enkelen verbeurd waren. Maar 

 daarentegen moet ook gezegd zijn dat in menige gemeente de wet- 

 houders onmiddcllijk door het volk, meer bepaald door en iiit de 

 buren, gekozen wcrden, gelijk genoegzaam blijkt uit de charters 

 van Kennemcrland (132-2), Slavoren (1292) en Texel (1367)*. Ook 

 aizoo te Medcmblik (1546), welker keiire bepaalt : « Wij hebben 

 » hem {Imn) gegeven dat de buercn uit elcke ambacht schepenen 

 » kiesen sullen alst sede en gewoonte es ende plach te wesene ^. » 

 In Frankrijk was men over 't algemcen nog verder. Hadden 

 de noordelijke gewesten van dat rijk den invloed onderstaan van 

 de aangrenzcnde graafschappen Vlaanderen en Henegouw,verder- 

 op blcef men nog langen tijd van een schependom beroofd. Nog 

 onder Lodewijk XIII moesten daar schepenencoUeges ingerichl 

 worden a pour éviter la négligence et le retardement de plusieurs 

 » affaires concernant le service (du roi), lesquelles ne pourraient 

 » si promptement s'expédier dans une multitude difficile à convo- 

 » quer, ni avec le secret requis en pareil cas, comme par un corps 

 » particulier de consuls et de gouverneurs entièrement fidèles ^. » 



» Van MiERis, II, 599. — I, 545. — III, 215. 



' /ûfem, II, 723. 



^ Arrêt du Conseil de Juillet 1618. — A. Babeau, La Fille sous rancien 

 régime, 105-106. — Zelfs in eene plaals van Fransch-Vlaanderen , le Robaais, 

 werd ht't schependom maar den 1 October 1414 ingevoerd, krachlens eene 

 charler van Jan van Burgondië (7* Reg. des chartes des comtes, 92, Noorder- 

 departemeDt le Rijsel). — « Jusqu'alors il n'y avait à Roubaix que des juges 

 colliers, laboureurs et simples gens qui avaient à juger loules les causes 

 civiles. Un lel corps judiciaire devenant insuffisant et tout à fait au-dessous 

 de sa mission, Jean, duc de Bourgogne, permit au seigneur de Roubaix de le 

 remplacer par sept échevins. » (Th. Leuridan, Hisloire des institutions com- 

 munales de la ville de Roubaix. Roubaix, 1863.) 



