( 70 ) 



Oorspronkclijk strektc de bcvoogdlioid der sclicj)ciien zich uit 

 tôt aile criinineele en burgerlijke, 1er uitzondering van leenroe- 

 rige en geestclijke zaken * ; zelfs onderscheidcne gevallen, laler 

 door den vorst voorbchouden, konden aanvankelijk door de sclie- 

 pencn geoordeeld worden. Edocli, in de gewesten waar de feoda- 

 liteit bijzonder diej^e vvortelen gescliotcn en zicb buitengewoon 

 oiitwikkeld bad, verkregen de scbcpenen maar laattijdig het 

 liooge juslitieverniogen, gclijk te Bergen, waar Jacoba van Beieren 

 den 17 November 14:28 aan de sebepenen, die lot dan toe enkel 

 bevoegdbeid badden voor politie en besluur, ook bel recbtspre- 

 ken toeslond^; en gelijk te Atb, waar de booge justitie werd uit- 

 geoefend door den kasteiein of gouverneur, die in de kastelnij de 

 drie jiislitiegraden bezat a jugeant de tous cas;» nocbtans kon 

 men tegen zijne uitspraak in civiele zaken en « pour certaines 

 causes privilégiées » bij 't souvereine hof van Bergen in beroep 

 gaan. In de Belgiscbe gewesten waren dit nocbtans uitzonderin- 

 gen^ en men achtte bet bier (gelijk een scbrijver voor Holland 

 opnierkt) « de boofdzuil en de vaste grond van de vrijbeid, dat in 

 zake van recbtspleging, zelfs in de ruwste tijden van onkunde, er 

 geenc willekeurige niacbt van oordeclen of vonnissen mogte 

 plaals bebben bij den graaf of bij zijne baljuwen en scbouten, of 

 dat bij, di(; gedaagd wierd, denzelfdcn persoon tôt eigen aankla- 

 ger en reclUer badde, maar dat bij kende en goedkeurde degenen, 

 die over bem uitspraak docn moesten... De rechtbanken waren 



' Geschillen lusscheii en over geeslelijke personen, aangaande hun eigen- 

 dom of de door hen aangegane verbinleDissen, waren overgelaten aan den 

 bisschop, nadien het geestelijk hof. De wereldlijlie rechler had daar nieis in 

 le zien. Zôo was door de conciles beslist en hadden de wellen van Theodosius 

 en Alarik, benevens de Merovingische edicten en capitulariën, aangenomen. 



Bij het geestelijk hof van Aniwerpen liad deschepenenbank hare afgevaar- 

 digden, in de oude oorkonden Seyjid- of sindschepenen geheeten. Zij hadden 

 lot lasl aan het geeslelijk hof dier slad jaarlijks zeven en Iwinlig koppels, 

 plichlig aan overspel (wel min, maar niel nieer) aan le klagen. — Kiliaan 

 geefi op : a sinde, seynde, velus, synodus. Seynd-schepen, sind-schepen, syn- 

 » dicus, defensor juris public!, civium advocalus et defensor. » 



* Boussc, Hist. de la ville de Mons ancienns et moderne, 127-143. — 

 Van Mieris, Groot CharUrboek, IV. 



