( 76 ) 



Dergelijke gevallen kwanicn nochlans maar zeldcn voor, dank 

 vooral aan eene waarborg tegen de partijdigheid der vorslelijke 

 ofïicicren, alsmede tegen den geslachtsinvloed , namclijk door 

 middel der bepaling, dat noch de haljiiw, nocli de oii(]cr!)aIjii\v, 

 nocli de gezworen sergeanten van den vorst moclilen geboortig 

 zijn van de stad, waar zij hun ambt of dienst uitocfenden. Wij 

 vinden dat meest aangestipt voor Vlaanderen , de eersle maal in 

 de eharter van Fernand van Portugal voor de slad Cent (April 

 1228) en dit privilège (zeggen Warnkoenig en Gheldolf ') schijnt 

 opvolgendiijk aan al de andere Vlaamsche steden vergund te zijn. 



De scliepenen vvaren niet zonder verantwoordelijklieid. Aan 

 den graaf van Vlaanderen kwam het recht toe om lien te stralîen 

 wegens valsch vonnis. 



Zij lieten zich niet in met leenroerige zaken, en dit is zeer 

 natuurlijk, devvijl eenieder het recht had van geoordeeld te wor- 

 den door zijne gelijken, een beginsel dat in 't bijzoïuier geldig 

 inoest zijn voor den leenman : « JVemo débet respondere iiisi suo 

 pari. » Men vindt dat beginsel uilgedrukt in de oudste wetten : 

 het Spéculum Saxonicum ontwikkelt het volgcnder wijze :« Ban- 

 » nitus [de gedaagde) id est dignus olTicio scabinoriini , licite 



pooir u par bouche u par lettre eiisi com deseure est dit. Et che îe excusai ion 

 faite se 11 injure n'esloit amendée dedens autres six mois duskes a dont ke li 

 injure seroit amendée. Et est a savoir ke se i! avenoit ke dedens les sis mois 

 deseure dis li cuens n'amendoit le injure u ne se excusoit ensi ke dit est. Kt 

 les églises mésissent le main au gavène par le défaute le comte kil ne l'amen- 

 dast ne se escusast ensi com dit est et les églises retenissent le gavène un ;in 

 puis ke eles i aroient mis le main par le défaule dou conte puis !'an passet 

 li cuens ne poroit faire les fruis siens de clieli anée ne des autres ensiuans 

 apriés en tele manière tant ke il seroit en le défaute d'amender u de escuscr 

 ensi com deseure est dit. »... 



« Nous par commun acort avons fait ches présentes lettres saieice de nos 



saiaus ki furent faites et données en Tan de grasce mil deus cens qualrevins 



et dis, le juesdi après le Annunlialion Nostre Dame el mois de march. » 



(Rekenkamer te Rijsel, n° 5229, inventaris van Godeiroy. Oorspronkc- 



lijk stuk op perkamenl.) 



* Histoire de la ville de Gand, 87. 



