( 79 ) 



den van rechtsmacht en hun gcbied slrcktc zich iiit op ecn vrij 

 aanzienlijk dcel dcr stad. Er mocst maar ccn nieuwc haljuw of 

 gerechtsdienaar benocmd of eene aanliouding of ecn onderzoek 

 gedaan zijn builen 'l gcbied, waarvoor die ambtenaarof bedicnde 

 was aangestcld, oni stofîe te hebben voor een procès. En te Cent 

 was daartoe scbier elken dag gelcgenheid, aangezien vooral de 

 prelaat dcr Sl.-Pietersabdij niet alleer^ gezag bad over 't kwar- 

 tier van St.-Pieters [St.-Pieters neveus Gent, zooals men zegde), 

 maar zelfs over een dcel dcr stad binnen wal « souvereyn lant- 

 heere » was erkend door de scbepenen van der keure bij akte 

 van 22 Octobcr I4!21. Op liet gcbied van genoemdcn abt hadden 

 de Costumen van Gent geenekracbt, boewel volgens de keure 

 van 1^297 de politieverordeningen, door de stadsschepenen afge- 

 kondigd, ook op St.-Pieters en in St.-Baafstede dienden in acht 

 genomen te worden '. 



Zekere leenboven oordeelden ook over crimineele zaken. In 

 feite waren dat wezenlijke schepenenbanken geworden, met dit 

 onderscbeid dat men, ora daar te kunnen zetelen, een van 't leen- 

 bof afhangend goed bezitten moest. 



Te Briissel was een Woiid- of Boschgerecht, voor al de overlre- 

 dingen in de bosscben ontrent die stad. Deze bank had eenen 

 voorzitler en stedebonder met zeven recbtsgeleerden , benocmd 

 door dea vorst met tussehenkomst van den woudmeesler of van 

 den ontvanger des domeins. Voorts was er in icdere voorname 

 stad van Brabant een consislorie van leenmannen van den hoorn, 

 wicr taak het was de overtredingen op de jacht en de visscberij 

 te oordeelcn. 



In vêle dorpen was mede het bestaan van verscbillige sclicpe- 

 nenbanken waar te nemen ; immers ook daar had elke hecrlijk- 

 beid hare vierschaar, weinige nochtans, buitcn de dorps- of 

 vorstelijke beerlijkbeid, met de drie justitiegraden. Bij voorbeeld 

 leHakendover had men, builen 't gemeenteschependom :'t hof van 

 Brussel, 't hof van den Zavel,'t hof van Boekhout, van 't kapitlel, 



* In de XVI« en XVIIe eeuw werd het gezag der Genlsclie scbepenen op 

 St.-PieteisheerlijkheJd merkelijk iiilgebreid. — Zie hel Placcaetboeck van 

 Flaendercn, III, 279-281. 



