(82 ) 



dan bij die der steden ontbreken mocst. Dat nocmde men : ten 

 hoofclcj naar 't hoofd gaan , hoofdvonnis halen , lioofdraad, 

 hoofdleering, « leeringlie ?iemen, » in 't Franscli : « aller au chief,» 

 rencharge, enseignement, rechargement enz. 



Dit gcbruik was reeds zeer vroeg, zelfs bij de Germanen, in 

 zwang; imrners mon vindt in de Frankische welten rechtskundi- 

 gen als raadgevers der schepenen aangeduid *. Geen wonder der- 

 balve dat ditgebruik overgingin onze keuren en hct raadvragen 

 hetzij aan steden, betzij aan rechtsgeleerden, in charters van de 

 XI% XII^ en XIII" eeuw dringend vvordt aanbevolen. De keiire van 

 Boudewijn, graaf van Vlaanderen en Henegouw, in 1008 aan de 

 stad Geeraardsbcrgen verleend; die van lîoiidcwijn aan de ge- 

 meenle Ilaspres, in 1476, gelasten de schepenen dier plaatsen om 

 wederkeerig raad te vragcn aan de schepenen van Cent en Valen- 

 sijn; dekeure van 't Briigschc Vrijc, door Philip van den Elzas 

 gegeven, raadt het ook uitdrukkelijk aan 2, terwijl de dorpssche- 

 penen in het Land van Waas, naarvolgens de keure voor dit 

 gewest (1241), in twijfelachtige zaken moesten ten hoofde gaan 

 bij de zeven hoofdschepenen der kastelnij. De schepenen van de 

 stad Liiik waren de wettehjke hoofden van al de mindere wetten 

 des prinsdoms, zoodat HEjmicouRTte recht zeggen niocht:^ L'éche- 

 » vinage de Liège chesl ly une des estoilles par laqueil là .... eiteit 

 » est plus enluminée et authorisée; chest ly fontaine là chescun 

 )) prent sens et régiment sans ly amenrir; chest ly candelle là 

 » chescun prent lumierde doctrine, car par ledit chief sont doe- 

 M trinées plus de trois mille cours de hauteurs, sans les cours 

 » jurées et autres basses cours dont il n'est point de nombre ^. » 



Het raadvragen der schepenen vinden wijoveral. Breda ging lot 

 de wethouders van Antwerpen, krachtcns charter van 1252, en 

 wanneer de schepenen der stad Cent eene moeilijke quaestie op 



' « Cornes vero secum habeat judicem, qui ibi constitulus est judicare, 



et librum legis- » [Lex Bnjuv., 2^ tilel, c. 14.. — Capitul., I, 105.) 



» « Si offîcialis comilis monstraverit chartam legis, quidquid in eadem 



charla ad hoc placilum pertioet, firmum tenebitur. » 



' Patron de la Temporaliteit, 267. 



