( «0 ) 



tredingen op de ordonnantiën en edicten van den vorst, alsmede op 

 verordeningen van gilden en neringen. Nering-, twist- en weeze- 

 zaken werden le Bnissel in eersten aanleg wederkecrig door de 

 neringoverheid , de paysierders of de weesheeren geoordeeld, 

 wat in vêle andere sleden mede het geval was. 



Tôt in de XV^ eeuw was de viersehaar te Brussel uitsluitelijk 

 samengesteld uit schepenen, niaer eene cliarter van 1421 stelde 

 vast, dat er geen vonnis tôt banning of doodstraf mcer zou uitge- 

 sproken worden zonder toestemniing der bùrgemeestcrs, sche- 

 penen, ontvangers en raadsheeren, dus van geheel de gemeen- 

 telijke wet, « in sheeren raedtcamer. « Aan deze scliikking werd 

 in 't vervolg geene wijziging toegebracht; alleenlijk, wanneer er 

 quaestie was van recht {litis conlestatio) werd dezaak weer ver- 

 zonden naar de schepenenkamer *. 



Te Antwerpen oordeelden de schepenen in eersten aanleg 

 over de poorters en bewoners dcr stad en vrijheid, alsmede 

 over de buitenlieden en met belrekking tôt hiinne goederen^ 

 aldaar aangehouden of in beslag genomen. Ook oordeelden zij 

 over misdaden van gekwelstc majesteit ^. 



De wethouders van Tienen hadden bij keure van 19 Juni 1503 

 macht ontvangen om te oordeelen over aile misdaden, uilgezon- 

 derd die van verkrachting, banverbreking, moord en geweld op 

 de dienaren van den hertog. 



De schepenen van Dinant hadden tôt 1689 maar recht tôt 

 onderzoek van criminecle zaken, doch toen Lodewijk XIV de 

 stad had ingenomen, gaf hij hun insgelijks de kennis van crimi- 

 neele processen en 't recht om in zulke ook vonnis te vellen. 



Te Fosses en Ciney konden de schepenen niet lot eene ontee- 

 rende of lijfstraf veroordeelen, noch zelfs een aanhoudingsman- 

 daat uitzenden tenzij na raad te hebben genomen bij de sche- 

 penen der stad Luik, of wanneer de geldboete niet boven de vijf 

 gulden beliep. in dit geval nochtans kon men bij de schepenen 

 van Luik in bcroep gaan. 



* Henné et Wauters, Histoire de Brurelles, H, 592, 



^ MERTENsen ToRFS, Geschiedenis van Antwerpen, I, 203. 



