( 00 ) 



De mecste steden van Vlaanderen hadden in de middcleeuwen 

 het recht, de Iiuizen af te breken of door brand te vernielen, 

 namelijk van personen , bcticht van wondcn aan anderen toege- 

 bracht of ecn huis aangerand te hebben. Te IJper, evenwel, 

 mochten de schepenen dat enkellijk doen in geval van wondcn, 

 aan eenen der schepenen toegebracht, terwijl te Luik gemeld 

 recht nitsiuitelijk aan den bisschop behoorde. 



Beperkingen van dien aard vinden wij ook bij onze naburen. 

 Te Middelbupg, ondcr andere, konden de schepenen niet aile 

 crimineele zakcn vonnissen ; krachtens eene charter van Maria 

 van Burgondië moesten aile misdadigers van Bewester-Schelde 

 naar 's-Gravcn Stcen gcbracht worden en daar te recht staan 

 voor den bnrchtgraaf en twaalf gezwoornen *. De schepenen van 

 Metz verlorende crimineele justitie, een deel der burgelijkejuris- 

 dictie en de nitvoerende niacht, toen aldaar de raad der XIII (jaar- 

 lijks door de biirgers gckozcn) werd ingesteld. Niettemin bleef de 

 invloed der schepenen aldaar groot, als oordeelende de meeste 

 burgelijke zaken en aile quaestiën van inwendig bestuur en poli- 

 ticke betrekkingen regelende. 



Te Veurne waren de schepenen vôor de keure van i240 « van 

 cleener gesachende achlbaerheyt» (zegt P. HEiNDERYCxinde Jaer- 

 boeken dier stad5l, 143). Zij deden maar recht in burgerlijke zaken, 

 terwijl de crimineele waren overgelalen aan de magistraten der 

 kastelnij, « Icenmannen van den princelicken leenhove » ; maar 

 in 1240 werd het vermogen der kastclnijschepenen vcrminderd 

 ten voordeele der sladsschcpenen, zoodat sedertdien en bestuur 

 en justitie van die kastelnij in handen waren der stedelijke wet- 

 houders. 



De schepenen van Zoutlceuw(Léau)genoten sedert onheuglijken 

 tijd een bijzonder voorrecht, dat hunne macht zeer uilbreidde. 

 Niet alleen hnddcn zij jurisdictie over de bewoners hunner stad 

 en 'tomliggende (als het dorp Heelen, bij Zoutleeuw ten jarei342 

 ingelijfd, Melkwezer, Orsmaal ingelijfd in 1383, Bossche en de 

 wijken Ter hoven, Ter weiden, Kastelle, Ossenberg en hof ten 



* J. DE TiMMERMAN eu CoRNELis Versluys, Costumeti van Middelburg. 



