( 95 ) 



schap Artois werd afgescbeiden van Vlaandercn, namen vijf 

 steden van dit gewest : Cent, Brugge, IJper, Rijsel en Dowaai, de 

 plaats van Atrecht, dit wil zeggen dat, in geval de schcpenen 

 eener stad betichtwaren onrcchtvaardig vonnis gevcld te hobben, 

 de wethouders der vijf genoemde steden daarover de vierscliaar 

 spanden. Werd evenvvel éene der vijf zelve vervolgd, dan bleef 

 hct oordeel aan de vier overige *. 



Dit stelsel had voor- en nadeelen. 't Was goed in dezen ziîi, dat 

 de schepenen, beticbt betzij van zich te hebben laten omkoopen, 

 betzij van uit wraak of iiit vijandscbap gehandeld te bebben, in 

 de bemoeiing hunner amblgenooten van andere plaatsen eene 

 wezeniijke vvaarborg vonden van hun rceht en souvereineteit, en 

 dat zij niet,gelijk de vorstelijke officier, aan de genade des vorslen 

 waren prijs gegeven. Maar van den anderen kant was de instel- 

 ling geene waarborg voor het algemeen,vermits scbepenen, zete- 

 lendeover andere scbepenen, en in dien tijd schier allen nog van 

 éenen stand, meest altijd de zijde kozen van de beticbte amblge- 

 nooten. Immers zij zelven konden te eenigendage voordeberoeps- 

 recbters geroepen worden en 't was weib'cht goed, daar vrienden 

 te bebben. 



Gwijde van Dampierre erkende de noodzakeb'jkbeid om de oude 

 instcOing grondig te wijzigen. Ten jare 1281 de voorrecbten van 

 Brugge verbeiirende, behield bij in de nieuwe keure zich het ver- 

 mogen om zelf rechters aan te duiden, die de beticbte wethouders 

 zouden oordeelen, en deze werden in 't begin der XlV^eeuw voor 



' d'Oudegherst, 11,517. — Jets van dien aard vinden wij ook in Boulogne. 

 Daar bad men, voor 't aloude land van Merli, dat geheel de kusistreek van 

 Kates, tusschen Sangate en de monding der Aa, bevaite, de vier.schaar 

 tjehceten de Hoop (ook zoo in 't Fransch) en welke verdeeld was in drie 

 schependommen, van welke in 1210 dat van Kales onthecht werd. Deze drie 

 banken vereenigden zich om kennis te nemen van 't beroep, tegen het 

 vonnis van eene bunner ingeslagen. Waren de aangeklaagde schepenen 

 veroordeeld, dan werden zij geboet. Zoo leest men in den bevesligingsbrief 

 der gemeente Merk, godagteekend van \Tàô [Inventaire des chortem d'Ar/ois, 

 archief des Noorder-deparlements, te Rijsel). De drie gemelde schepenbanken 

 gingen ook bij elknar len hoofde. Zie de Notice sur le Hoop, in 't Bulletin du 

 comité flamand de France, V. 



