( 105 ) 



i 127 door Willem van Normandie verleend, erkent die eeniger- 

 wijze aan den wethoudcr dier stad, en langzamerband geraakten 

 de schepenen van de meeste onzer gemeenten daarvan in t bezit. 



Algemeen is dit nocli tans nietgeweest. In desteden van 't prins- 

 Lisdom van Luik en van het graafschap Loon (zegt Poullet) was 

 'teen bijna algemeen beginsel, dat het recbtvan justilie geschei- 

 den was van dat des bcstuurs. 



Dit was zoo te Luik sedert de XIIP eeuw en allengskens in vêle 

 andere plaatsen van dat gewest ingevoerd; daar, waar de sebepe- 

 nen te gclijk rechters en bestuurders waren, was hun de dubbele 

 macht gegeven uit boofde van gémis aan een voldoend getal be- 

 kwame mannen '. 



Bestiiur is regeling; dus hadden de scbepenen bet recbt om 

 de verordeningen te maken, welke de gemeente noodig bad om 

 te leven in orde en tucht, om bandel en nijverbeid te bevorderen. 

 Maar dit recbt was eigenlijk niet den scbepenen gegeven, ook niet 

 aan de ingezetenen : in zijnen oorsprong en uit de natuur der zaak 

 werd dit recbt verleend aan den vorslelijken officier, die zicb 

 evenwel daaromtrent met de scbepenen moest verstaan, want 

 zonder dezer toestemming zouden de verordeningen niet geldig 

 geweest zijn. Op sommige plaatsen gafmen't bedoeld recbt aan 

 schout of baijuw met scbepenen samen. Hunne scbikkingen be- 

 bielden kracbt van wet zoolang de baijuw, namens den voist, die 

 niet bad te niet gedaan ; maar ailes, wat door scbepenen en 

 officier gekeurden verordend was len beboeve der algemcenbeid, 

 moest gebouden worden « vaste ende gbestade », door groot en 

 klein, klerk als leek, welbouder als ambacbter. 



Uit dit vermogen kan men weer de belangrijkbeid der scbepe- 

 nenmacbt afleiden, immers daarin wortelt de zelfregeering der 

 gemeente. Wij zien baar alzoo zelve bare wetlen maken, wel is 

 waar binnen de grenzen barer bevoegdbeid (tegen de algemeene 

 landswet en t recbt des vorsten mocbt niemand ingaan), maar 

 geen gewestelijk gezag beeft op de stadskeure iets af te wijzcn, 

 en de vorst zelf, wannecr zijn vertegenwbordiger die medever- 



* Poullet, Les Constilutions nationales belges de l'ancien régime, 544-345. 



