( 108 ) 



ongeregeldheden, iwisten en gevechten, werd door de scliepeiien 

 veelmalen door strenge reglementen verboden. Van de XïV^eeuw 

 af was de handhaving der openbareorde in de voornaamste steden 

 toevertrouwd aan de burgemeeslers, maar in de dorpen schier 

 overal in handen gebleven der schepenen *. 



Niet ailes, evenwel, was in zake van zedelijkheid aan 't oordeel 

 der schepenen overgelaten : onderscheidene gevaIlen,ook andere 

 dan met betrekking lot geestelijke personen (waarvan wij recds 

 gewag maaklen), behoorden uitsluiielijk tôt de bevocgdhcid der 

 Kerk. Een Hantboeck van Joost van derStockt, vrijkruidcnier te 

 Gent, in de XVI^ ccuw, sonit de bedoelde uitzonderingen volgen- 

 derwijze op : « 't Geestelicke bof van Doornicke en heeft niet 

 » meer kennessen np eenen poorter van Ghendt dan van desen 

 » saeken hiernaer voighende : 



« Int jaer neghen en dertich voorvvaer 



» Duust vier honderl, dat es claer, 



» Was ghemaect tappointemendt 



» Tusschen den hove ende die van Ghendt : 



» tHof sal tghelove wachten, 



» De floracie bewaren met crachten, 



» tiïuwelick tsertifihieren 



» tGhescheet van dien jugieren, 



» Ende zaeken beneficiale. 



» Dander blijft hier al te maie. » 



Al de andere geestelijke hoven bezaten helzelfde vermogen. 



De verdediging der stad was in de middeleeuwen, en nog lang 

 nadien , een belangrijk vak van 't bestuur der schepenen : zich 

 zelven tegen vreemden aan val te raogen verdedigen was bij onze 

 voorouders een zoo kostelijk privilège, gelijk de gedwongene 

 aCbraak van torens, bohverken en muren ecne diepe verncdering 

 en schande werden geacht. Te meer waren de burgers aan die 

 versterkingcn vcrkleefd, daar ze veelal door hunne eigenc handen 

 — in oorlogstijd als karwei voor leeken en klerken — waren opge- 

 worpen en le duren prijze moesten onderhouden worden; ook 



* Kempeneers, De oude vrijiieid Montenaken, II, 153. 



