( 109 ) 



lieten zij de wallen niet verzanden, de miircn en torcns niel ver- 

 brokkclen, de valbriiggen niet. instorten, maar bracliten er daaren- 

 tegen, ten bewijze van hunne fierheid en macht, versieringen aan 

 van beeldhouw-en smeedkunst, zoodat de stadsbolwerkenen poor- 

 ten ecbte monurnenten waren van bouwkunst, indrukwekkend 

 door bunne sterkte en grootscbe verhoudingen. 



De schepenen moesten ook zorgen voor de bewapening, en zij 

 deden dat met blijkbaren lioogmoed; immers 't geschut en ander 

 krijgsluig werd niet in een afgezonderd gebouw, maar in vele 

 steden in 't schoonste lokaal der gemeente : de halle of het sche- 

 penenhuis, bewaard. 



De inrichting en opleiding der gemeentelijke beirmacbt was 

 recds in de Xïi^ eeuw, mogelijk nog vroeger, den schepenen opge- 

 dragen.De keiire van Valensijn, van 1114, toont ons hoe het léger 

 dier stnd altijd terbescbikkingwas der gemeentelijke gezwoornen, 

 niet van den kastelein of anderen vorstelijken officier. Hetzelfde 

 vinden wij te St.-Omaars onder Philip van den Elzas *. De Bra- 

 bantsche, Vlaamsche en Luiksche gemeenten waren onder krijgs- 

 kundig opzicht sterk ingericht, wat niet te verwonderen is terwijl 

 toen overal algemeene dienstplicht bestond. De schepenen zelven 

 waren niet uitgezonderd of ten minste moesten verschcidene van 

 hen de gemeentelijke heirmacht, ook buiten het land, verge- 

 zellen, gelijk zij mede met de bewaking der slad (soms maanden 

 lang) gelast waren 2. 



* Majores et juratos, qui homines habenl conducere et ordinare cum 

 adversus hosles prodeunt.« {Mémoires des antiquaires de la Morinie, IV, XX.) 



' « item ghaven donlfangers iiii scepenen van der kuere ende van den ghe- 

 deelevan liare soudeyen van xxx weken, dat sy lagen snachls ten un porteu, 

 ten Overporten, Sente Pielers, ten Puederselle porlen, ter Waelbrugge ende 

 ter Muden. » {Stadsrekening van Genl, 1526, bi. lxvii.) 



» Item vvtghegheven van awelte ende nachtswakene bi overdraghene van 

 der wet over haerlieder costen.... 



» Eerst den hère Piètre Smoule, buerchmeester ende scepene over zine 

 coste ende der gbuenre die bi hem wareii van \¥akene, XLVIIl lib. » {Stads- 

 rekening van Brugge, 1379-1580, bi. 61 ) 



De schepenenwaak werd bezoldigd gelijk ailes, wat toen voor de gemeente 

 verricht werd. De burgemeester van Brugge bekwam 8, elke schepene 4 pond 

 om de vier en twinlig uren. 



