( 154 ) 



men misschien, men kon in 't vooruitzicht zijner benoeming zic.h 

 bij tijds uit de voeten maken, eene reis biiitcn 't land onderne- 

 men? Zeker, doch weerkomen , onmiddellijk weerkomen was 

 plicht en wet. Was ieniand tôt schepene gekozen, maar afwezig, 

 de gemeente zond hem zonder vertoef haren bode, met last om 

 aanstonds naar de stad tcrug te kecren. Maar de handel, de nering, 

 eene vrome gelofte of iets van dicn aard? Geene verschooning 

 werd aangcnomen. Jean Lorfèvre, te Amiens tôt schepene geko- 

 zen, en op reis naar Bruggc; Philippe de Morvilliors, ter bede- 

 vaart getrokken naar O.-L.-Vrouw van Liesse, moesten beide 

 hunne reis slaken om bezit te komen nemen van hunnen zetel '. 



Welk was nu het getal schepenen,dat in steden en dorpen recht 

 en wet oefende? 



Nogmaals is hierin, bijzonderlijk voor de steden, een groot ver- 

 schil waar te nemen. In den beginnc schijnt het zevental alge- 

 meen geweest te zijn, het minste getal waarmee de ratchimbiirgi 

 mochten le recht zitten. Dit getal is in de Frankische vvetlen dui- 

 dehjk uitgedrukt ^ en door Karel den Groote in een zijner capi- 

 tulariën voor iedere vierschaar voorgeschreven ^. Het leefde 

 langen tijd voort in onderscheidene bcstuurlijke en rechterhjke 

 gebruiken, onder andere in de Zeeuwsche streken, waar geschii- 

 len omtrent eigendom van landen geslecht moesten worden door 

 de zeven naastgelande buren, 't geen men heette : « op de sevene 

 aenspreken *. » 



* A. DE Galonné, La vie municipale, 20. 



^ « Grafio congreget seplem rachimburgos idoneos. » (Salisclie wet, XLII, 

 c. 2. Baldzius, I, 3 1 1 , 32 1 , 5o4, 51 4, 883 ) 



3 « Ut nullus ad placitum banniaiur, nisi qui causam quaerere vulf, aut se 

 ab alio quaeri scit; exceplis scabinis septcm , qui ad omnia placita esse 

 debent. » {Cap. Carol. Mag. L. VI, c. 38). 



* Zie de Faderlandsche Historié, III, 308. In Keniiemerland moesten over 

 crimineele en definitieve vonnissen al de zeven leenmannen ter hoogere vier- 

 schaar zitten, doch over interlocutoire niaar vijf. Bij den Hoogen Raad van 

 Rolland mochten geene vonnissen gevekl worden dan waarover zeven leden 

 gezeten hadden. 



