( 142 ) 



des volks noodig was, terwijl een minder schokkend stelsel voor 

 de onafliankelijkheid der gemeenten hierin bestond, dat de 

 nieuwe magistrateii door de aftredenden gekozen werden. 



In de noordelijke Nederlanden ging het met het kiesrecht 

 nagenoeg gelijk ten onzent, maar sedert den vrede van Munster 

 (1648) biedt de geschiedenis der Bataafsche republiek eenen aan- 

 houdenden strijd aan tusschen het gezag en de vrijheid. Het 

 Eeuwig Edict, in 1667 door de Staten op ingeving der De Witt 's 

 uitgevaardigd, schafte aldaar het stadhouderschap af en liet den 

 steden uitsluitelijk de kiezing hunner wethouders over, hetwelk 

 zoo bleef tôt den vrede van Aken (1748), wanneer de gekozene 

 wethouders vervangen werden door agenten des bewinds. De 

 opstand van 1785, vier jaren nadien door Willem V met behulp 

 van Pruisen gedempt, w^as gedeeltelijk gestaafd op den eisch 

 der steden om zelven hunne burgemeeslers te kiezen. — De 

 Italiaansche steden waren in de middeleeuwen echte repu- 

 blieken, gansch op zich zelven staande en waar de gemeentelijke 

 autonomie de uiterste grens had bereikt. 



Halen wij eenige voorbeelden aan van verschillige kiesstelsels, 

 vroeger in de Belgische gewesten bestaande : 



Bechtstreeksche kiezing door het volk. — Zulke bleven er, 

 gelijk wij hooger zegden, in ons land maar weinig meer. Doornik 

 was er in bezit van, hoewel niet op uitgebreide schaal. Hare keure 

 van 1187 bepaalt dat de schepenen, poorters en gezwoornen er 

 ieder jaar znllen gekozen worden door dertig electores (in 1509 

 coiîcilores genoemd en îater esliseurs, eswardeurs) en welk getal 

 door Philip-August in 1211 (o. s.) werd vermeerderd tôt drie 

 honderd chefs dostel *, wier keuze geene koninklijke bekrachti- 

 ging noodig had. 



* « Philippus, Dei gralia Francorum Rex.Noverint univers! présentes pari- 

 ler et futiiri quod nos bene volumus et concedirnus ut illi trecenti burgen- 

 ses, quas, homines de Tornaco elegerint pro tenenda pace apud Tornacum et 

 pro conservando ibidem jure nostro, stabiliantur inler eos propler id facien- 

 dum quamdiu nobis placuerit. Durent littere iste quamdiu nobis placuerit. 

 Vitum Parisiis anno Domini M» CC° undecimo mensefebruarii.»(.4rcAzV/' van 

 Doornik. — Sectie der historische Archieven.) 



