( <«) 



Eerst op het einde des voormaligen beheers verkreeg de stad 

 Gent het reclit om weer zelve hare wethouders aan te duiden. 

 Bij brief van 28 Maart 1791 berichlte het gouvernement « que 

 B dans le cas de renouvellement du magistrat de Gand il serait 

 » dorénavant toujours demandé à ceux de la Collace * une liste 

 » de trois fois autant de sujets qu'il y avait de places à remplir 

 » audit magistrat et cela sur le même pied que les listes se 

 )) demandaient actuellement aux différentes personnes que le 

 » gouvernement consultait en pareil cas ^. » In zulke stemmin- 

 gen had het volk toch meer of min zijn recht. Bovendien werden 

 wel andere magislraten dan schcpencn door de menigte gekozen. 

 — Hertog Jan van Brabant verleende in 1292, bij het 06^ artikel 

 zijner kcure, aan de burgers het recht om zelven hunne proos- 

 ten en meiers te kiezen, gelijk in 1256 de H. Lodcwijk voor Frank- 

 rijk had gedaan. — In Limburg genoten verscheidene dorpen het 

 slemrecht tôt het einde der XVIIF eeuw. — Te Pologne, o. a., 

 vergaderden de ingezetenen ieder jaar hetzij op het plein voor 

 de kerk, hetzij ten wethuize, en kozen er eenen burgemeester en 

 vier raadsheeren of ontvangers. 



Langer duurde het algemeen stemrecht in Frankrijk ; vêle 

 plaatsen genoten het nog in de XVII* en zelfs in de XVllI'' eeuw. 

 Te Gaillac vverd het afgeschaft in 1605, omdat in de kiesvergade- 

 ringen was toegelaten « la plus vile populace ^. » Ten jare 1667 

 erkende de intendant van Burgondië dat al de bewoners van 

 Auxerre kiesrecht hadden ^, maar dit recht werd door HendrikIV 

 in verscheidene plaatsen verminderd omdat het gunstig was aan 

 « praticques et brigues de la populace, donnant communément sa 

 » voix à ceulx desquels elle s'attend de proffiter d'une bonne chère 

 » ou aullre utilité. » Het woord <r populace » (merkt Babeau op) 

 herhaaldelijk in de bestuurlijke stukken voorkomende, bewijst 

 genoeg dat in Frankrijk het kiesrecht tôt de laagste standen was 

 uitgebreid; en dat deze der regeering spel leverden, blijkt uit 



' Over deze Collace, zie verder. 



' Gachard, Précis du régime municipal de la Belgique, avant 1794: 

 5 Élie Rossignol, j^/ude sur Vhist. des institutions rdunicipales de l'ar- 

 rondissement de Gaillac, 12b. 

 * Babeau, La ville sous i ancien régime, S2. 



