( 186 ) 



den, is bijna altijd dat derMoeder Gods,hetwelk de eereplaats had, 

 hetzij boven den voornaamsten ingang of in eene hoeknis. In de 

 sohepenenkamer of vierschaar prijkte, niet het beeld van den 

 vorst des lands, maar de Gekruisigde, die de Liefde in de wereld 

 bracht en de Rechlvaardigheid onderwees. 



Hadden onze stadsschepenen een raadhuis of halle, waar zij 

 de vierschaar spanden en over de gemeentezaken beraadslaag- 

 den, op den biiiten werd dit meest gedaan in de opene lucht, 

 onder den schauwboom of de linde, of in eene herbergkamer. Dit 

 iaatste vooral strookte niet met de waardigheid der justitie. Men 

 sprak dikwijis te veel den tapper aan en bleef dan niet altijd bij 



zijne voile geestverniogens 't Was een overoud gebruik, en 



moeiiijk om achter te iaten. Reeds zeer kort na de instelling van 

 het schependom, in 't jaar 800, moest Karel de Groote in een 

 zijner Capilulariën van de rechters eischen dat zij de gedingen te 

 hooren en te vonnissen hadden terwijl zij nuchter waren K Later 

 trachften ook de costumen de misbruiken van dien aard te voor- 

 komen door voor te schrijven dat de gerechtszittingen moesten 

 plaals hebben voor het noenmaal. In sommige geraeenten evenwcl 

 was 't moeiiijk de maligheid in te voeren of te doen standhou- 

 den, gelijk b. v. te Zwijnaarde, waar de abt van St.-Pieters in 

 't begin der XVI® eeuw zich verplicht zag een wethuis te bouwen 

 opdat de schepenen onder 't oordeel of in den raad niet zouden 

 drinken. Deze beslissing van den abtwasdubbel heilzaam, dewijl 

 een deel van 't bewuste gcbouw moest dienen tôt dorpsschool ^. 



* « Judices jejuni causas audiant et discernant. » (25^ arlikel.) 



* « Kennelick zij allen lieden die dese présente leltren zullen zien ofte 

 hooren lesen , dat int jaer ons Heeren XVI'' elfve heer Gregorius Zoete, reli- 

 gieus ende proost van Sente Pieters clooster nefFens Ghendt, met consente en 

 advies van mynen eerw. heere H. Columbanus Vrancx, abt, ende heer Arse- 

 niiis Schayck, coadjuteur van den zelven cloostere, in deliberalie gheleyt heeft 

 met heer Jan Baptiste van den Brande, pasteur, ende Jacop Schamp, bailliu 

 der beerlyckheyd van Zwynaerde, mitsgaders Philips van Poucke, thaerl. 

 assistentie ghenomen, hoe dat men len oorbore van de ghemeenle der zelve 

 prochie besten middei zoude moghen vindeu, zo om de kercke ghedienl ende 

 de jonckheyt gheinstrueert le worden, alsom de schepenen, principalick in 



