( 201 ) 



Consul ; te Erfurt ook Hector civitatis, Hector consilii civitatis. 

 In het zuiden van Frankrijk noemde men den voorzitter der 

 schepenen Consul; in 't noorden, gelijk wij gezesçd hebben, Meier, 

 met deze bijzonderheid dat er schieroveral éen meier, altijd twee 

 of meer consuls waren. Te Reims had men eenen Lieutenant des 

 habitants ; te Autun eenen Vierg enz. 



In de meeste ambachten of vrijheden (zegt Kempeneers, II , 94), 

 waren de burgemeesters twee in getal : de bedienende en zijn 

 medehelper, dien men den volgende of den aankomende noemde, 

 oradat hij 't jaar nadien als bedienend ambachtsbewaarder 

 moest optreden, wanneer hem dan, op zijne beurt, een volger 

 werd toegevoegd. 



Ook voor verscheidene Belgische steden vinden wij twee sche- 

 penenoversten, te weten : te Antwerpen (sedert 1411) ; te Brussel 

 (sedert 4421, éen uit de geslachten en éen uit de neringen); te 

 St.-ïruiden (1288); te Brugge (XIIF eeuw) en le Eekioo (de eene 

 als hoofd van de schepenen, de andere als overste der gemeente 

 of van den courpse)', te Perwez (tôt het einde der XVP eeuw); 

 te Grave ; te Leuven (éen burgemeester uit de geslachten en 

 éen commoengemeester); te Fosses, te Ciney, te Middelburg 

 (Zeeland) ; te Valensijn (H 70) ; te Hoegaarden (dorpsmees- 

 ters) enz. 



In Duitsehland had men steden waar 't getal burgemeesters 

 nog grooter was. Zoo telde Ulm er drie, Strasburg vier stads- 

 meesters, Erfurt vier raadmeesters. Weissenburg bezat niet min 

 dan acht burgemeesters, van welke ieder jaar vier ofwel afwis- 

 selend een kwartaal bestuurden, zoodat ieder kwartaal een nieuwe 

 burgemeester aan 't bewind kwam *. Te Hildesheim beliep het 

 getal burgemeesters (proconsules) tôt twaalf, en in Nurenberg 

 zelfs tôt zes en twinlig, van welke echter te Hildesheim slechts 

 éen, te Nurenberg twee (een oude en een jonge) 't bestuur oefen- 

 den. Te Brunswijk stonden zeven burgemeesters aan het hoofd 

 der vijf kwartieren, uit welke de stad bestond ; diegene, welke het 

 oude gedeelte [Altstadt) beheerde, voerde in naam des gemeenen 



* Von Maurer, Geschichte der Stàdteverfassung, III, 437. 



