( 202 ) 



raads het woord en werd daarom de Woordvoerder van den raad 

 genoemd *. 



Ook de benoeming der schepenenoversten was oorspronkelijk 

 zeer verscheiden en hier vinden wij weer eenige gelijkenis met 

 Duitsche toestanden. Zoolang in Duitschland de stadsmarkgeraeente 

 eene geslachtsgemeente was (zegt Von Maurer) zoolang moest 

 natuurlijk ook de burgemeester een lid der geslachten zijn, 

 welker bestuurder hij was. Een burgemeester der geslachten 

 vinden wij te Leuven, Brussel, Antwerpen, Luik enz.; en bij 

 dezen kwam hier en daar een burgemeester der gemeente, toen 

 naraelijk het volk zijn recht had doen gelden. Ook dat geschiedde 

 in Duitschland, onder. andere te Worms, Coblenz, Augsburg enz* 

 Toch bleef in vêle Duitsche steden, zelfs na de overwinning des 

 volks, de eigenlijke bestuurder gekozen uit de geslachten, gelijk 

 te Bazel, Strasburg, Ulm, Nurenberg, Regensburg en elders 2. 



In den beginne was het gezag der burgemeesters niet groot, 

 bel eigenlijke bestuur in handen zijnde van den stadsraad, waar 

 zij het voorzitterschap hadden, de zaken van kleine aangelegen- 

 heden bezorgden en de beslissingen van den raad ten uitvoer 

 brachten. In Holland en Zeeland hadden echter de burgemeesters 

 vroegertijds maar rang na de schepenen, zoodat men in de keurc 

 van Reimerswalle(1580)leest: «Soo wat mesdadedalmendoet aen 

 » eenen burghemeester, men zalt hem beteren oft eenen sche- 

 » pêne ware ghedaen ^ » 



In de meeste steden ging het gezag der burgemeesters met den 

 tijd vooruit; langzaraerhand bckwamen zij voorrechten, welke op 

 den duur zelfs hier en daar moesten ingekort worden. 



De costumen van Belle bepalen duidelijk de bedieningen des 

 eersten magistraats. « De voogd (zoo leest men daar) is de verde- 

 diger van al de burgers en burgeressen der stad ; hij zorgt voor 

 de weezen en minderjarigen, alsmede voor het behoud hunner 

 middelen, doet de privilèges naleven, gelijk ook de costumen en 



* Von Maurer, voormeld werk, III, 437. 



5 Idem. 



3 Van Mieris. Grool Charterboek, III, 371. 



