( 213 ) 



Oorspronkelijk nochtans was de macht van den stadsraad 

 weinig beduidend, maar zij vermeerderde naarmate de gemeente 

 won in belang, naarmate de bevolking en 't getal nijverhedcn 

 grooter vverd en de koophandel toenam. 



In de meeste steden vindt men raden en gezwoornen samen. 

 Waar dit het geval was, zal 't getal raadsleden slechts gering 

 geweest zijn, Maar er zijn ook kleintalige korpsen van gezwoornen 

 tegen grootere raden, gelijk wij verder zullen aantoonen. 



Macht, bevoegdheid, kiezingswijze, duur van den dienst — dit 

 elles verschilde bij de raden en gezwoornen van stad tôt stad, 

 gelijk men zien zal in de volgende beknopte opgave, die tevens de 

 volledige bestuurlijke samenstelling onzer voornaamste steden zal 

 doen kennen. 



Te Brussel vinden wij reeds dertien gezwoornen in 'tjaar 1229; 

 zij hielpen dan de schepenen in 't opstellen van nieuwe keuren. 

 Henné en Wauters bevestigen dat die eenvoudig raadslieden waren, 

 maar in de bevoegdheid der schepenen deelden en ook crimi- 

 neele zaken hielpen vonnissen. Dit was ook zoo in andere plaatsen, 

 b, V. in verschillige Duitsche steden, waar de raadsheeren insge- 

 lijks de oordeelvinders bij 't stadsgerecht waren. Later zelfs, toen 

 daar de steden de openbare rechtsmacht voor zich hadden geno- 

 men, werd de vroegere uitzondering tôt regel, dewijl sedert mins- 

 lens de lijfstraffelijke vonnissen in den stadsraad door de raads- 

 heeren plachten uitgesproken te worden *. 



Alzoo was aan drie of vier raadslieden van Francfort aan den 

 Main ('t waren de zoogenoemde Taiibetiherren] y het rechtspreken 

 over zekere misdaden en overtredingen opgedragen, terwijl in 

 Medebach en Padberg de stadsraad te beslissen had over kleine 

 diefstallen, die van Schweidnitz over nachtstoring, wanorde en de 

 kleine politie-overtredingen , waarbij geen bloed gestort was 

 ('praetor sanguinis effiisi07îem) 2. — Te Brussel konden, volgens de 

 keure van 1229, de moordenaars geenen zpen bekomen zonder 

 toestemming der gezwoornen, en dezer tegenwoordigheid was 



* Von Maurer, IIl, 178. 

 ' Idem, III, 179. 



