( 309 ) 



en in de vierschaar zetelde. Zekerlijk, de volmaakthcid werd nict 

 bereikt, de iaatste grief niet geweerd, maar aile krachten werkten 

 sanien om de raaalschappij en rust en orde en voorspoed te ver- 

 zekeren. In de hacbelijkste oogenblikken toonden de schepenen 

 onzer groote gcmeentcn op de hoogle hunner gewichtige roeping 

 le zijn ; dank aan linnne verlichte bescherming, konden weten- 

 scliap en kunst, trots binderpalen van allen aard, de baanbreken 

 om boe langer zoo meerbet menscbelijk brein met bun weldoend 

 lic'ht te verbelderen, gelijk zij de ecbte grondleggers geweest zijn 

 van de kostelijke vrijhcden, in welker genot wij ons nog beden 

 mogen verblijdcn. 



« // en coûte de ravouer » (zcgde Michelet) toen, na een diep- 

 grondig onderzoek, bij de groolbeid der vorige tijden had ontdekt. 

 Maar wij vragen : waarom zou bet ons leed doen te weten en 

 onverbloemd te erkennen, dat burgerdeugd, recht, vrijheid en 

 vooruitgang niet dagteekenen van beden ? waarom zouden wij 

 betreuren dat de dapperbeid en volstandigbeid onzer vaderen ver- 

 nedering en slavcrnij bebben afgeschud, en dat zij wisten op te 

 klimmen toi de boogsle vrijbeid en gelijkbeid, welke de burger- 

 lijke samcnleving kan genielen en waarvan zij zicb doorgaans zoo 

 waardig bebben getoond? 



De studie van bet scbependom hecft ons geleerd dat de zelfre- 

 geering eene bestendige kracbtige neiging (drift, zouden wij 

 moeten zeggen) van bet Belgiscbe volk is geweest. Wonderlijk 

 genoeg! zooveel ging van bet oorspronkelijk karakter der Belgen 

 verloren... strijdliist, gebechlbeid aan voorouderlijke gebruiken, 

 aan de eigene taal, eenvoud van zeden, zelfs de weleer zoo diepe 

 godsdienslzin — dit ailes verzwakte of verzwond onder den 

 machtigen invloed van nieuwe begrippen, andere zeden, de mo- 

 derne Icvensbescbouwing; maar door aile rampen en oorlogs- 

 weeën, door aile tijden en vreemde overbeerscbingen becn 

 zagen wij, van de dagen der Germanen af, de zucbt tôt zelfrcgec- 

 ring bij ons volk voortleven, ja na elke zware beproeving, die 

 andere natiën zouden ncergedrukt bebben, kracbtiger dan ooit 

 zicb opcnbarcn. 



Zal bet verwondcren dat onze voorouders de inslelling met 

 Tome XXXIII. 20* 



