(4) 



Had Philips II den aard zijner Nederlandsche onderzaten 

 gekend, dan zou hij zich wel gewaclit Iiebben dien man tôt land- 

 voogd te beiioemen. Vêle valsche beschuldigingen zijn tegen den 

 hertog van Alva opgctimmerd, vêle daadzaken hem len lasle 

 gelegd, waaraan hij geen plicht had, en menig inzicht loege- 

 schreven, waaraan hij nooit gedachl had. Voorzcker willen wij 

 niet wagen hem vrij te pleiten voor de algemeene denkwijze; dat 

 ware misschien onmogelijk, en daarbij gansch afwijken van ons 

 plan. De waarheid dwingt ons echter te verklaren, dat de hertog 

 van Alva, een dapper en moedig krijgsman, gekomen met bevel de 

 Nederlanden, die tegen hiinnen weltigen vorst in opstand waren, 

 lot de onderwerping le brengen, denkende door ruw geweld er 

 in te geJukken, juisl het legenovergestelde bekwam. Onze voor- 

 ouders aan zulke regeering niet gewend, en opgevoed in den geest 

 hunner gemeente\rijheden, zoo duur door hunne yadcren ver- 

 worven, drongen hij den koning aan, de geestelijkheid zoowel als 

 de adel en bel volk, om de terugroeping van den slrengen land- 

 voogd te bekomen, hetgeen zij eindelijk verkregen. De tegenwoor- 

 digheid vanden hertog van Alva magmen beschouwenalshetleeken, 

 doch geenszins, als de oorzaak der omwenleling in de XYI** eeuw. 



Wij aarzelen niet hier te verklaren, en in den loop van ons 

 werk zullen wij meermalen de bewijzen aanhalen, dat de omwen- 

 teling aan niemand te wijten is, dan aan Willem, prins van Oranje, 

 bijgenaamd den Zwijger, door den koning aangesteld als gouver- 

 neur van Holland en Zeeland. 



Den 17 November 1575 ksvam don Louis de Zuniga de Reque- 

 sens, groot commandeur van Castille ^ als opvolger van Alva, met 

 twee benden ruiters te Brusscl aan. 



Den 18 Deccmber 1575^ verliet deze laatste de Nederlanden en 

 keerde naar Spanje weer. Vôor zijne afreis had hij, op 28 Novem- 

 ber, den nicuwen gouverneur hij den Staatsraad ingeleid. 



< De koniug had eerst de oogen geslagen op Jan de la Berda, herlog vau 

 Médina Celi, onderkoning van Navarre. Strada, 111, bl. 170 en 202. 



' Blaes zegt dal hij den 12 December 1573 verlrok. Mémoires anonymes, 

 I, bl. 147, notas. 



