( 13) 



lijke losrukten, stelden in October 1575 een règlement op, over 

 de regeering dier landen, dat in Februari van het volgend jaar 

 uitgevoerd werd. Het bewijs dat de prins van Oranje vroeg reeds 

 er aan dacht « de soevereineteit » in zijne fainilie te behouden, 

 vinden wij in den brief aan zijncn broeder graaf Johan van Nassau, 

 medegedecld door Groen van Prinsterer * (October 1574), naar 

 aanleiding van den brief der Staten van Zeeland van i 3 September 

 (1574). 



Zooals wij gezien hebben, werd het beleg van Leiden opge- 

 schorst, om de bewegingen te bêletten van het léger, dat graaf 

 Lodewijk van Nassau aanvoerde en die eindigden met den slag van 

 Mookerheide. Ilet oproer der Spaansche soldaten was te Ant- 

 werpen gestild, en zij werden weer naar Leiden gezonden onder 

 het bevel van Thomas Valdès om het beleg te hernemen. Ditmaal 

 zou men de stad door hongersnood tôt overgaaf dwingen. Aldaar 

 werden schoone voorbeeldcn van ware vaderlandsiiefde gegeven; 

 gepraamd zijnde door eenen afgezant van Valdès om de stad over 

 te geven, en die er nog op aandrong op het oogenblik dat reeds 

 't gebrek aan mondbehoeften zich hard deed gevoelen , ant- 

 woorddc Jan van der Does, een der burgeraeesters, « hebben wy 

 » geene levcnsmiddelen meer, dan eten wij onzen linkeren arm 

 » op en bewaren den rechteren om onze vrijheid te verdedigen! » 



De hongersnood werd nijpend. Ontzenuwde mannen, uitgemer- 

 geldevrouwen en stramme grijsaards wachtten, in een oogenblik 

 van vertwijfeling, op eene openbare plaats den burgemeester van 

 der Werff af, om van hem brood of de overgaaf der stad te beko- 

 men. Genaderd zijnde in het midden dier huilende menigte, die 

 metheesche stem en krampaclitig gebalde vuisten redding vroeg, 

 ontblootte hij zijne borst en zegde met beradcnheid : « Ik blijf 

 » mijnen ecd getrouw, God en Vaderland gezworen! Ge vraagt 

 » me brood, en kan er u geen geven ; maar, indien mijn lichaam 

 » ukan verzadigen, doodt mij en verdeelt mijn iijk onder u! » 



Die woorden stilden den opioop en slortten moed in den 

 boezem der flauwhcrtigsten. 



* Groen van Prinsterer, Archives, V, bl. 87. 



