( 17 ) 



Rassegem, stadhouder van Rijsel, Dowaai, Orchies en Artois*; 

 raeester Cornelis Suys en meestcr Arnout Sasbout. Bij de onder- 

 handelingen waren ook nog tegenwoordig, als afgezanten van den 

 bemiddelaar, de graaf van Zwartzenberg en zijn raadsheer Jan 

 Borne. 



De bespreking rolde over deze drie punten, door de prinsgezin- 

 den voorgesteld : i" het vertrek der uitbeemscbe krijgsknechten ; 

 2** het bijeenroepen der Algemeene Staten; 5° den Godsdienst in 

 Holland. Op de twee eerste punten kregen zij algemeene voldoe- 

 ning, op voorwaarde, dat ook het uitheemseh krijgsvolk door hen 

 in gebruik afgedankt werd en het land verliet. Het derde punt 

 was het belangrijkste, de klip waartegen de onderhandelingen 

 stootten en schipbreuk leden. Het gold geen stoffelijk belang, niaar 

 een zedelijk, of beter gezegd, een godsdienstig punt, waarover 

 de afgevaardigden van don Louis de Requesens, handelende in 

 naam van den koning, niet bevoegd en ook niet gemaehtigd waren, 

 een haarbreed toe te geven; hun vorst, Philips II, was vast beslo- 

 ten zijnen eed getrouw te blijven, steeds de verdediger te wezen 

 van den Roomsch-Katholieken godsdienst. Zonder dralen ver- 

 klaarden zij den 14 Maart 1575, in geene enkele provincie van den 

 koning, de uitoefening van geenen eeredienst dan den Roomsch- 

 Katholieken te dulden. Den Hervormden stond het vrij deze 

 landen te verlaten ; een tijdverloop zou hun toegestaan worden 

 om de eigendommen, die zij hier bezaten, te verkoopen. Deze 

 voorslag, zoo streng en onverbiddelijk, was hij misschien niet uit- 

 gelokt door het gedrag der Protestanten, die altijd schreeuwden 

 voor de vrijheid van geweten, doch deze vrijheid niet wilden 

 toestaan aan hen wclke niet geloofden zooals zij ? De vrije uit- 

 oefening van hunnen eeredienst, wilden zij in de provinciën Hol- 

 land en Zeeland, doch op voorwaarde dat die vrijheid aan de 

 Roomschen ontzegd vvierde I 



Natuurlijk konden die voorslagen tôt geene ovcreenkomst 

 Iciden; beide partijen wilden hunne eischen, die zoo verre uiteen- 



* Maximiliaan van Cent was stadhouder van Artois in afwezigheid van Fer- 

 dinand de Lannoi, graaf van La Roche. Zie nola 2; Wagenaar, Vil, bl. 50. 

 Tome XXXIll. -l 



