( 36 ) 



verloren, en dat was onlicrstelbaar '. Het volk noemde dcze gebeur- 

 tenis, de sclirikkelijkste der XVI^ eeuw, de Spaansche furie. 

 Mogelijk hebben wij onzen lezer cr te lang mede bezig gehouden; 

 zeggen wij tôt onzer verontsebuldiging, dat wij ons aangedreven 

 gevoelden om breedvoerig de oorzaak te verbalen, waardoor den 

 Spanjaard door onze voorvaders zoo zeer vervlockt werd; ook 

 nog, omdat dit voorval aan Philips II de oogen opende en hem 

 deed zien dat elke verzoening onmogelijk was, zoolang het 

 vreemd krijgsvolk op onzen bodem verbieef ; eindelijk, omdat het 

 veel bijdroeg om de vredehandelingen, die te Cent plaats hadden, 

 te bespoedigen. Eenieder was overtuigd van de noodzakelijkheid, 

 op voordeelige voorwaarden eene overeenkomst te treffen om den 

 raoedwil van den Spaanschen soldaat le beteugelen. Zooals een 

 aanhanger van den prins schreef, ging men in die vergadering 

 alsdan met schrijfwerk niet kwistig om, rondweg en met weinige 

 woorden 2. 



Het schijnt dat het wezenlijk alzoo gcbcurde, want wij kennen 

 geene processen-verbaal van de bijzondere bijeenkomsten, die de 

 beide partijen hielden. SIechts enkele brieven van afgevaardigden 

 aan hunne laslgevers geven ons een gedacht van hetgeen er in 

 die vergaderingen plaats had. 



De afgevaardigden van den prins van Oranje en van de Staten 

 van Holland en Zecland vroegen eerst een schriflelijk bewijs, dat 

 de Algemcene Staten verklaren zieh te ziillen gedragen aan de 

 punten door hare afgezanten goedgekeiird ; dit w^as slechts eene 

 formalitcit. Belangrijker is het antwoord dat de Algemeene Staten 



^ Om meer bijzonderbeden te kennen, raadplege de lezer de brieven van 

 den Slaatsraad en Jeronimo de Roda aan den koning, van den heer van 

 Ghampagny aan don Juan in Gachard, Correspondance de Philippe II, t. V, 

 m» 1770. 1771, 1775 en 1786. Verder het Recueil d'Arethophile van Frederik 

 Perrenoi, heer van Ghampagny, en het reeds aangehaald werk van M. Génard. 



^ « L'on est délibéré rondement traicter cesle matière sans rem()lir beau- 

 » coup des papiers et faire longues escriptures, et icelle conclure en peu de 

 » paroles et aiticles, les achevant aussy en peu de journées. » Brief van M. de 

 Backer aan M. van Dorp, 5 Sept. 1576. — Groen van Prinsterer, Archives, 

 V, p. 401. 



