( 50 ) 



Willem van Oranje kwani dan weer in het spel. Niemand, wij 

 hebben hetreeds gezegd.kan hem vrijpleiten van medepiichtigheid 

 in den aanslag op den Staatsraad van 4 September. De Algemeene 

 Staten en de Staatsraad, het hoogste wetgevend lichaam, bogen 

 gedwee het hoofd voor eenen kolonel, door hen aangesteld; zij 

 smeekten dat de gevangenen, in haren naam in hechlenis geno- 

 men, in vrijheid zoiiden komen, in plaats van dit te eisclien; zij 

 kropen wanneer zij het rccht hadden te gebieden! Wat hoogmoed 

 van eenen kant, wat lafheid van den anderen! Die medepiichtig- 

 heid was voor niemand een geheim; achter den kolonel stond 

 Willem de Zwijger, die zijn doel beoogde. Toen iiij bemerkte dat 

 de zaken voor ons land gunstig stonden, doch nadeelig voor hem, 

 begon hij met twist te zaaien om verdceldheid te inaaien. De 

 Algemeene St-aten, die hem gehoorzaam waren ais aan een meestcr, 

 hadden volstrekt geene de minste vrijheid van handelen meer. 

 Den dag (6 November 1576) dat zij den heer van Issche naar 

 don Juan zondcn om hem in hunnen naam le verwelkomen, 

 vaardigden zij ook den heer van Fresin en doktor Elbertus Leoin- 

 nus af, om bij den prins van Oranje liunne haodelwijze te verecht- 

 vaardigen. Willem had toeii recds twee maîen geschreven aan de 

 Algemeene Staten over de noodzakelijkheid een vvaakzaam oog 

 te houden op den landvooi^d, zelfs aangeraden zich van zijnen 

 persoon mcester te maken — dit zou een goed middel geweest 

 zijn om den koning tôt elke overeenkomst te dwiiîgen ! Den 

 7 November drong hij er andermaaî op aan. Om bêler zijn doel 

 te bereiken, zond hij Marnix van Ste-Aldegonde naar Brussel, 

 die in zijnen naam (24 November) eenige verklaringen aflegde. 

 Hierin slaagde bij volkomen. De proost Fonck was door don 

 Juan naar de Algemeene Slalen gestuurd om hen te verwiitigen, 

 dat, indien zij met de vijandelijkheden voortgingen, of nieiiw 

 vreemd krijgsvolk in het land lieten komen, terwijl zij bij hem 

 steeds drukten op de verwijdering van vreemde troepen, dat hij 

 alsdan opcnlijk in het strijdperk zou treden, met de innige over- 

 tuiging geen middel tôt verzoening nageîaten te hebben ; zijnc 

 handelwijze achtte hij kiesch, « zooals het een landgenoot en 

 » zoon van een vader, die zoo zeer door de Nederlanders bemiiid 



