(90) 



gen, die opstegen toen de stoet de stad inreed, waren niet tôt den 

 landvoogd gericht, maar tôt den Ruwaard, 's landvoogds luitenant! 

 Hij, de luitenant generaal, was bij daad gouverneur. De landvoogd, 

 een jongman zonder ondervinding, beheerscht door eenen door- 

 slepen slaatkundige, was een speelbal in zijne handen, of beter 

 gezegd, zijn griffîer, zooals het volk hem ten rechte noenide. Den 

 20 Januari 1578 legde de aartshertog Mathias den ecd af als gou- 

 verneur; na hem, Willem van Oranje, eerst als Ruwaard van 

 Brabant en dan als algemeen luitenant van den landvoogd. 



Nauwelijks waren de vreugdetonen te Brussel weggestorven, 

 als de tijding gebraeht werd, dat de Staten zware verliezen gele- 

 den hadden te Gembloers en don Juan zegevierend vooruittrok 

 lot in het hart van 't land. Don Juan had zijn léger te x\Iarche-en- 

 Famenne bijeengebracht. De Italiaansche en Spaansche soldaten, 

 door hem teruggeroepen en aangevoerd door Alexander Farnese, 

 prins van Parma, en door Octavio Farnese, hertog van Parma en 

 Plaisance, kccrden naar de Nederlanden weer, Eenige Franschen, 

 ondcr het bevel van den graaf Karel van Mansfeld, alsook Bur- 

 gondiërs en Hoogduitsehers voegden zich bij het léger, dat beslond 

 uit meer dan zestien duizend voetknechten en twec duizend rui- 

 ters. Onder de hoofden vindcn wij den hcer van Berlaymont en 

 aile dezes zonen, den graaf Pieter-Ernest van Mansfeld en zijnen 

 reeds genoemden zoon Karel, en verder vêle Waalsche edel- 

 lieden. Zich strijdvaardig rekende, gaf don Juan cène verklaring 

 in 't licht, op 25 Januari 1578, dat hij de wapens opnam in den 

 oorlog, hem door de Algemecne Staten aangedaan. Het léger der 

 Staten was zoo sterk als dat van don Juan : het voetvolk stond 

 onder het bcvel van den graaf van Lalaing, de ruilerij onder 

 dat van den burggraaf van Gent; de hcer van Goignies was maar- 

 schalk en de hcer van Lamolte overste van het geschut. Na 

 eenige steden in^enomen, enkele vcstingen geslecht te hebben, 

 trok het régiment van Monligny naar het land van Namen, bezette 

 het stedeke Bovines en won het kasteel van Spontin. De prins 

 van Oranje was van gevoelen don Juan aan te vallen en zijn léger 

 uit het land te drijven. De Algemeene Staten waren traag in het 

 nemcn cener beslissing '. Inmiddels rukte don Juan vooruit lot 



^ Van Meteren, VIll, bl. 108. 



