( 95 



II 



Werpen wij vooreerst eenen oogslag op ons vaderland in bet 

 jaar 1577. Het jaar 1566, dal men soms liet wonderjaar noemt, 

 levert op verre na zulk geen zondcrling schouwspcl op — Ireur- 

 spel voor elk oprecht vaderlandslievend hart. De kuipcrijcn waren 

 aan het order van den dag, de lucht scheen er van zwanger. Het 

 was eene mengeling van allerhande mensclien, inlandsche en uit- 

 heerasche, welke overal indrongen en steeds scherraden met de 

 schoonste zinspreuken : « zuivere liefde lot de Nederlahders, 

 medelijden met den verdrukle, verdedigmg van recht tegen on- 

 recht. » En die schoone woorden verborgen de duivelacbtige 

 inzicbten van geblazocneerde fortninzoekers, van ellendige groot- 

 sprekers en vuige huicbelaars : mannen die niets zocbten dan 

 eigcnbelang, geen ander doel beoogden dan eerephiatsen en geld. 



iMeer dan eene partij was na den slag van Gembloers aan het 

 werk. Vooreerst hebben wij de loutere koningsgezinden, die in 

 den landvoogd don Juan hun boofd vonden. Deze partij, maar 

 klein in getal, tellende bare meeste leden in de gewestcn Namen 

 en Luxemburg, bestond grootendeels uit geestebjken, uit de 

 nieuwe bisschoppen en uit ettelijke groote hecren, zooals de graaf 

 van Rœulx, van Hierges en de andere zoncn van Berlaymont, 

 alsook uit eenige aanzienlijke burgers. 



De machtigste partij, door haar getal en door de booggeplaatste 

 mannen die zicb bij haar aangesloten hadden, door ons reeds de 

 nationale partij genoemd, had voor aanleider Philips van Croy, 

 hertog van Aarschot. Deze edelman haatte elke vreemde overheer- 

 sching, doch was ook een gezworen vyand van den prins Willem 

 van Oranje, voor wien bij niet, onder oogpunt van afkomst, ach- 

 teruit moest staan. Don Juan was bij gelrouw geblcven tôt aan 

 de inneming van bet kasteel van Namem Deze misslag scheen 

 hem onberstelbaar, en van dàt oogenblik, volgens zijn inzien, was 

 het onmogelijk don Juan nog langer als landvoogd te bebouden. 



Zijne partij gaf soms den toon in de Statenkamer. Het was zij, 



