( 96 ) 



iaten, docli kan de Engeische vorstin niet beloven met den hertog 

 van Anjou af te breken, tenware zij een verdedigend verbond 

 met de Staten wilde treffen K De hertog Jan Casimir, uit het keur- 

 vorstenhuis van den Paltz, was een dier talrijke Duitsche prinsen 

 die een léger hielden van huurtroepen, hunne hulp aan den 

 meestbiedende verkochten, en daarbij nog altijd berekenden het- 

 geen zij mochten verhopen van de plunder- en strooptoehten. In 

 vroeger tijden waren er zoowel zwervende krijgslieden als zwer- 

 vende menestreien. De hertog Jan Casimir was een woest en ruw 

 man, die altijd te paard zat en gedurig het zweerd behandelde, 

 zonder evenwel die kennissen te bezitten weike den veldheer 

 iiitmaken. Hij was daarbij een fanatieke Calvinist. Den 25 Juni 

 beschikte hij rceds over een léger en vertoonde dien dag aan de 

 Algemeene Staten, dat men de bezoldiging der prinsen, graven, 

 baronnen, ritmeesters en andcre personen van aanzien, die hem 

 volgden in den strijd tcgen don Juan, tegen de Spanjaards en 

 Italianen, moest verhoogen; dat men op geen twintig of vijf en 

 twintig duizend gulden mocht zien om de wederzijdsche vriend- 

 schap te onderhouden ^. Men ziet duidelijk dat hij siechts in de 

 Nederlanden kwam om de zaken nog meer te verwarren ! In Juli 

 1578 was die nieuwe legermaclit reeds te Zutfen. 



Hare komst werd door de Calvinisten met vreugde begroet; 

 Willem van Oranje was hem niet zeer genegen, omdat hij eene 

 nieuwe moeilijkheid was in het bereiken van zijn doel. Bij de 

 Staten van het Waalsehsprekend gedeelte was Jan Casimir evcn- 

 min welkom, daar het duidelijk werd dat men beproeven wilde 

 in ons vaderland den Katholieken godsdienst uit te roeien. Daar- 

 voor onderhielden de Walen hunne belrekkingen met Frankrijk, 

 dat zich meer inschikkelijk toonde sedcrt een luitenant van de 

 koningin Elizabeth met gewapende macht in de Nederlanden 

 verbleef. 



Toen de Staten den aartshertog Mathias als landvoogd aanvaard 

 hadden, zonden zij den hecr van Mansart naar P'rankrijk, om 



* Gachard, Actes des Étals Généraux des Pays-Bas, n" 1146, bl. 377. 

 2 Gachard, Idem, I, n" 1179, bl. 388. 



