( 105 ) 



vlammcn, wclke rondkronkelend ecnen heksenclans sclienen te 

 houden, terwijl de bezitler, soms in liet guurste van het jaar- 

 getijde, uit zijne haardstedc gcdreven, blootgesteld vverd aan aile 

 ijsclijkheden, zielefolteringen en stoffelijke ootberingen. 



Dca 7 Mei 1578 werd de rijksdag te VVorms gchouden. Reeds in 

 Janiiari liad keizer Rodolf dcn graaf Otto van Schwartzenberg naar 

 Brussel gezonden om de Algemeene Staten zijne beniiddcling aan 

 te bicden, ten einde eenen vrede tusschen de Nederlanden en den 

 fconing van Spanje te bcproeven, op voorwaardc nochlans dat er 

 geene veranderingen gebracht werden aan den ouden staat van 

 godsdicnst en regeering *. De graaf van Wittgenstein vertegenwoor- 

 digde den aartshertog Matbias op dcn rijksdag; Marnix van Ste-Al- 

 dcgonde en Jan van Ghent, becr van Oije, werden door de Alge- 

 meene Staten als afgevaardigdcn benoenul. Marnix sprak aldaar 

 eene lange redevoering uit "^, waarin bij vele zaken vooruilzette 

 strijdig tegen de waarbeid, ovcr den toestand der Nederlanden, 

 over de strengbeid en bloeddorstigbeid van den bertog van Alva. 

 Eenige brieven werden aan den koning en aan de Algemeene Staten 

 gezonden en dat waren de eenige gevolgen zijner redevoering. 



De ellendige toestand van ons vaderland wcktc andermaal 

 't medclijden op bij den Duitscben keizer, die dan nogmaals don 

 Juan zijne bemiddeling aanbood. Elizabetb van Engeland voegde 

 harc stem bij die van Rodolf. Handelde dcze laatste ter goeder 



' r,ACHARD,-.4c^^s des États Générmix des Pays-Bas, I, n° 1010, bl. 351. 



2 In 't latijn en in 't fransch werd zij door den redenaar uitgegeven bij 

 den beroemden drukker, Christoffel Planlijn, 



De Brusselsche dichter J.-B. Houwaarl, die de snaren bij elke gelegenheid 

 belokkelde, gaf ook eene uilgaaf « rhelorijckelick in ons nederlantsche laie 

 » overghesteit » onder den titel van : « Oratie der ambassadeuren van den 

 » doorluchtighen prince Matthias, aertshertoghe van Oostenrycke, etc. Gou- 

 » verneur van die Nederlanden : verhaelt in den ryckxdach ghehouden lot 

 )) Wormes, voor de Raatsheeren ghedeputeerl by die priucen, électeurs ende 

 » ander aml^assadeurs, ende gheconimilleerde van^'l heylich Roomsche rycke, 

 » in 'i jaer Ons Heeren M. D. LXXVIII, den sevensten dach van Meye. Rhe- 

 » loryckelick in ons nederlantsche laie overghesteit, door Jean-Baplisla 

 » Houwaerl, conseillier, ende meester vanden rekeningen ons Heeren des 

 » Conincx in Brabani. T'Antwerpen, ghedruct by ChristofTel Plantyn, drucker 

 « der Co. Maj. in 't jaer M. D. LXXVIII. » — In-4". 



