( 128 ) 



Mierlodie aangeliouden was, sclionk omirent vijftigguJdenaan die, 

 vvelke hem moesten bewaken en kon aizoo ontvliichten. De schout 

 Ruykhaver en de biirgemeester Ries vertoonden zich in de kerk, 

 Nvanneer ailes verricht was; zij deden het gespiiis de kerk uit- 

 drijven, dat aisdan post valte op de Markt en daarna de kerken 

 en kloosters der Minderbroeders en Predikheeren ging plunde- 

 rcn. De Begijnen ook leden last en werden van hare linnen en 

 wolien goederen en van hare eetwaren beroofd. Het feit was ge- 

 pleegd. De groote kerk bleef gesloten tôt in September en werd 

 aisdan gcopend om ook tôt gebruik der lïervormden te dienen, 

 niettegenstaande het verzet der Katholieken *. 



De stadhouder van Vriesland en Groningen, Joris van Lalaing, 

 later graaf van Renneburg, wilde de partij van don Juan breiven, 

 die in zijne gewesten onder de grootste personen vêle aanhangers 

 telde. De gouverneur van Vriesland volgde aisdan nog de partij 

 der Staatschen, waarvan hij zich later afscheurde. De bisschop 

 Cunnerus Pétri werd op den feestdag van Maria-Boodschap door 

 den gouverneur len zijnent verzocht, die hem aisdan deed aan- 

 houden en in het Hariingerslot opsluiten. De leden van het pro- 

 vinciaal hof werden ook door hem afgezet en meestal door nieuws- 

 qezindcn vervangcn. Ook de vvethouders der kleine Vriesche 

 stedcn ondergingen dezen toestand ^. 



Willem de Zw^ijger had zijn brocder Johan van Nassau, een 

 fanatiek Calvinist, een vreemdeling die geen duim Nederlandschen 

 grond bezat en zelfs onze taal niet sprak, ondanks vêle tegenkan- 

 tingen tôt stadhouder van Gelderland doen benoemen. Ziju doel 

 was, aîzoo het Calvinism in die provincie in te voeren; voor het 

 oogenblik nochlans gelukte hij er niet in, dank zij de eensgezindheid 

 der bevolking, waarvan de overgroote meerderheid Katholiek was 

 en den koning getrouw bleef. Alhoewel de meerderheid der Slaten 

 van Utrecht ook Katholiek was, hadden de wethouders der hoofd- 

 stad van het Slicht in Januari 1578 de Jezuïeten uit de stad ver- 

 dreven. Later begonnen zij het aan de andere geestelijke ook 



* HooFT, I, bl. 579. 



•2 NuYENS, t. III, bl. 247. 



